Trao đổi với chúng tôi, ông Lò Văn Sỹ - Trưởng dòng họ Lò cho biết: Xuất phát từ mong muốn các gia đình trong dòng họ luôn phát huy tinh thần đoàn kết, ngăn ngừa các tệ nạn xã hội; tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Khi xã có chủ trương thành lập mô hình các dòng họ tự quản về an ninh trật tự (ANTT), ông Sỹ tập hợp các thành viên trong dòng họ để lấy ý kiến, thống nhất thành lập mô hình "dòng họ Lò tự quản về ANTT". Đồng thời, vận động con, cháu trong dòng họ phải đoàn kết, giúp đỡ nhau trong phát triển kinh tế, giữ gìn gia phong, truyền thống của dòng họ. Đặc biệt, không được bỏ học giữa chừng và vi phạm pháp luật, mắc các tệ nạn xã hội. Mỗi thành viên trong gia đình không ngừng rèn luyện, tu dưỡng bản thân làm gương cho người khác.

Để duy trì, nâng cao hiệu quả mô hình, dòng họ Lò đã bầu ra Ban Quản lý dòng họ gồm: trưởng, phó dòng họ, thư ký để giải quyết, ghi chép các công việc nội bộ khi có sự việc xảy ra như: hiếu, hỷ... Cùng với đó, xây dựng quy ước thưởng, phạt rõ ràng nếu các thành viên trong dòng họ có những việc làm tốt, thành tích cao trong lao động, sản xuất...

Nhiều gia đình trong dòng họ Lò tích cực phát triển kinh tế nâng cao thu nhập.

Dòng họ còn xây dựng quỹ khuyến học để khen thưởng các thành viên có thành tích xuất sắc trong học tập như: học sinh giỏi cấp tỉnh, đỗ vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp. Hiện nay, dòng họ Lò có 10 cháu đã tốt nghiệp và đang học đại học chuyên ngành y, sư phạm, nông nghiệp, luật… Nhiều cháu tốt nghiệp đã có việc làm ổn định. Ngoài ra, dòng họ luôn duy trì việc thăm hỏi, tặng quà, động viên các cụ già, thể hiện tấm lòng hiếu thảo, uống nước nhớ nguồn.

Dòng họ Lò còn tích cực vận động các thành viên nâng cao hiểu biết về chính sách, pháp luật, đưa khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi, trồng trọt để nâng cao chất lượng cuộc sống. Đến nay, 50% số hộ trong dòng họ có thu nhập từ 100 triệu đồng/năm trở lên. Trong đó, nhiều hộ gia đình vươn lên phát triển kinh tế gia đình và trở thành điển hình trong phong trào "Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi" ở địa phương.

Tiêu biểu như gia đình ông Lò Văn Chài phát triển kinh tế từ làm chè, cấy lúa và bán hàng tạp hóa đã mang lại thu nhập cao. Ông Chài chia sẻ: Được sự tuyên truyền, vận động của Ban Quản lý dòng họ trong việc tìm tòi, học hỏi các mô hình phát triển kinh tế, nên gia đình tôi đã tìm hướng đi phù hợp bằng việc đầu tư và nhân rộng diện tích chè, cấy lúa nước, chăn nuôi gia súc và bán hàng tạp hóa. Đến nay, gia đình tôi có thu nhập từ 250 - 300 triệu đồng/năm.

Ban Quản lý dòng họ Lò thường xuyên trao đổi với Công an xã để nắm bắt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cũng như vận động các thành viên trong gia đình, dòng họ không vi phạm pháp luật.

Tìm hiểu được biết, bây giờ dòng họ Lò tự hào nhất không chỉ kinh tế gia đình ổn định, các con, cháu thành đạt, mà các gia đình trong dòng họ luôn đoàn kết, yêu thương và chia sẻ với nhau những lúc khó khăn, hoạn nạn. Trong dòng họ không có thành viên nào vi phạm pháp luật và mắc các tệ nạn xã hội.

Đánh giá về hiệu quả hoạt động của mô hình "Dòng họ Lò tự quản về ANTT", Đại úy Nguyễn Thái Đồng - Trưởng Công an xã Mường Khoa khẳng định: Từ khi thành lập mô hình tự quản ANTT, dòng họ Lò đã phát huy được vai trò trong việc vận động các gia đình không có người mắc các tệ nạn xã hội. Đồng thời, thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và địa phương. Dòng họ luôn đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau cùng phát triển kinh tế. Vì vậy, dòng họ Lò xứng đáng là tấm gương để các dòng họ khác trong xã học tập và làm theo".

Phát huy kết quả đạt được, thời gian tới, Ban Quản lý dòng họ Lò tiếp tục động viên các thế hệ con, cháu tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Đồng thời, nỗ lực phấn đấu học tập, lao động sản xuất và giữ vững danh hiệu dòng họ không vi phạm pháp luật, mắc các tệ nạn xã hội.