Nậm Sỏ là xã vùng sâu của huyện Tân Uyên với địa bàn rộng, nhiều bản xa trung tâm, đông đồng bào dân tộc cùng sinh sống và trình độ, nhận thức không đồng đều. Đây từng là địa bàn trọng điểm phức tạp về an ninh trật tự, nhất là tội phạm ma túy. Sau khi được huyện đưa vào kế hoạch xây dựng xã không có tệ nạn ma túy, cả hệ thống chính trị xã Nậm Sỏ vào cuộc phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, xây dựng mô hình tự quản, tự phòng tại bản; kiểm tra, rà soát, phá nhổ triệt để diện tích trồng và tái trồng cây thuốc phiện. Xây dựng “cánh tay nối dài” trong thực hiện phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” từ đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín, người từng một thời lầm lỗi quyết tâm làm lại cuộc đời. Phát huy vai trò, trách nhiệm, lực lượng Công an xã thực hiện “4 cùng”, nắm bắt thông tin, kịp thời phát hiện, triệt phá các ổ, nhóm tội phạm liên quan đến ma túy. Nhờ đó, tháng 9/2018, Nậm Sỏ được UBND tỉnh công nhận xã không có tệ nạn ma túy; tháng 3/2020 được Bộ Công an công nhận đưa xã Nậm Sỏ ra khỏi địa bàn phức tạp về an ninh trật tự.

Trao đổi với chúng tôi, Thượng úy Lý Văn Minh - Phó trưởng Công an xã Nậm Sỏ cho biết: Giữ vững thành quả đạt được, chúng tôi thường xuyên trao đổi thông tin với các đội nghiệp vụ Công an huyện. Qua phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, đơn vị nhận được nhiều nguồn tin có giá trị từ cơ sở cung cấp, từ đó kiểm soát đối tượng manh nha chuẩn bị phạm tội, nhất là đối tượng tù tha trước thời hạn có điều kiện hoặc những đối tượng phạm tội về ma túy còn tiềm ẩn. Vừa qua, một số trường hợp nghi ngờ, chúng tôi tiến hành test ma túy để có biện pháp răn đe, giáo dục, phòng ngừa.

Công an xã Nậm Sỏ truyên truyền Nhân dân bản Hua Ít tích cực phối hợp, tham gia tố giác tội phạm ma túy.

Huyện Tân Uyên đang duy trì 4 địa bàn không có tệ nạn ma túy (gồm: Phúc Khoa, Nậm Cần, Nậm Sỏ, Tà Mít). Công an huyện phối hợp với Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” huyện (gọi tắt là BCĐ huyện) tiếp tục triển khai thực hiện Kế hoạch số 108/KH-BCĐ, ngày 19/2/2016 của UBND huyện Tân Uyên về “Xây dựng xã Pắc Ta trở thành địa bàn không có tệ nạn ma túy”. Đồng thời, triển khai Kế hoạch số 225/KH-CAH, ngày 28/2/2018 của Công an huyện về xây dựng xã Mường Khoa thành xã không ma túy; giảm ít nhất 10% số khu phố, thôn bản không có tệ nạn ma túy trong các địa bàn trọng điểm về ma túy. Theo đó, Công an huyện đã tham mưu chính quyền 2 xã tập trung chuyển hóa địa bàn không ma túy đối với từng bản. Kết quả, hết năm 2020, xã Pắc Ta đã có 6/16 bản không có ma túy, kiểm soát được 10 bản về ma túy (không phát sinh thêm người nghiện); xã Mường Khoa có 7/17 bản không có ma túy, 10 bản còn lại cơ bản kiểm soát được người nghiện ma túy (không phát sinh thêm người nghiện mới).

Tìm hiểu chúng tôi được biết, mặc dù đạt những tín hiệu đáng mừng nhưng quá trình thực hiện, triển khai xây dựng địa bàn không có tệ nạn ma túy của Tân Uyên còn nhiều trở ngại. Đó là, công tác đấu tranh, phòng chống ma túy chưa đủ sức răn đe, giáo dục. Minh chứng là số vụ ma túy phát hiện, bắt giữ trên địa bàn và số người nghiện tiếp tục có xu hướng tăng lên trong những năm gần đây. Tội phạm ma túy chủ yếu là mua bán nhỏ lẻ, tàng trữ trái phép chất ma túy… với nguồn ngoài hêrôin, thuốc phiện còn xuất hiện thêm ma túy tổng hợp dạng đá, cần sa, cỏ mỹ. Riêng năm 2020, lực lượng phòng chống ma túy Công an huyện khám phá, đấu tranh triệt phá bắt, khởi tố 45 vụ với 52 bị can, tăng 13 vụ với 16 bị can so với cùng kỳ năm 2019. Tổng số người nghiện trên địa bàn là 259 (tăng 66 người so với năm 2019); 225 đối tượng nghi nghiện.

Trong quá trình triển khai thực hiện kế hoạch xây dựng xã Pắc Ta không có tệ nạn ma túy, do giáp ranh với bản Noong Thăng (xã Phúc Than, huyện Than Uyên) là địa bàn phức tạp về ma túy, các đối tượng nghiện từ nhiều địa bàn khác thường tập trung mua bán, sử dụng hoặc trung chuyển ma túy qua xã nên công tác phát hiện, xử lý thường gặp khó khăn. Xã có nhiều người nghiện bỏ đi làm thuê không có mặt tại địa phương, thậm chí bỏ trốn hoặc lẩn tránh cơ quan chức năng. Số người nghiện và nghi nghiện trước thời điểm rà soát ít, tuy nhiên khi rà soát thực tế lại tăng nhiều, ảnh hưởng tới công tác rà soát lập hồ sơ giáo dục tại xã đưa vào trung tâm chữa bệnh bắt buộc, vận động cai nghiện bằng thuốc thay thế methadone…

Với 6/10 xã, thị trấn của huyện có tệ nạn ma túy, để thực hiện hiệu quả công tác chuyển hóa địa bàn không ma túy xác định rõ không đơn giản. Do đó, thời gian tới, Công an huyện Tân Uyên tiếp tục tham mưu BCĐ huyện kiện toàn bộ máy BCĐ cấp xã, tăng cường lực lượng trực tiếp làm công tác phòng, chống tội phạm về ma túy; xây dựng kế hoạch chỉ đạo, giao nhiệm vụ cụ thể đến từng ban, ngành, bản. Phối hợp với UBND các xã, thị trấn tăng cường, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền về tội phạm ma túy đến Nhân dân, học sinh, giáo viên và người nghiện trên địa bàn. Vận động gia đình, người nghiện ma túy đến khai báo tình trạng nghiện ma túy của bản thân, người thân và đăng ký các hình thức cai nghiện phù hợp; kết hợp với khai thác nghiệp vụ, thu thập tài liệu phục vụ công tác lập hồ sơ cai nghiện, đấu tranh với các loại tội phạm. Củng cố, duy trì, nâng cao hiệu quả thu thập thông tin liên quan đến tệ nạn ma túy qua “đường dây nóng” của Công an huyện, “hòm thư tố giác tội phạm và tệ nạn ma túy” tại cơ sở, tạo điều kiện để Nhân dân trực tiếp tham gia bảo vệ sự bình yên trong cuộc sống của gia đình, cộng đồng.