Những hình ảnh học sinh tham gia giao thông bằng môtô, xe máy, xe máy điện vi phạm Luật Giao thông đường bộ có thể bắt gặp ở bất cứ tuyến đường nào trên địa bàn thành phố Lai Châu. Theo thống kê của Đội Cảnh sát giao thông - trật tự (Công an thành phố), từ đầu năm đến nay, trên địa bàn xảy ra hơn 10 vụ TNGT, hậu quả làm chết 4 người và 9 người bị thương; trong đó, 3 vụ liên quan đối tượng thanh thiếu niên, học sinh.

Điển hình như vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra vào cuối tháng 9 vừa qua, làm một người thiệt mạng. Cụ thể, gần 20 giờ ngày 21/9, tại đường Trường Chinh thuộc tổ dân phố số 15 (phường Tân Phong) H.A.P (SN 2006) trú tại bản Sin Suối Hồ, xã Sin Suối Hồ (huyện Phong Thổ) điều khiển xe môtô đi trên đường Trường Chinh hướng về phường Đoàn Kết chở theo V.A.D (cùng tuổi và địa chỉ) đâm vào người đi bộ qua đường, làm nạn nhân tử vong.
Hay như vụ va chạm giao thông giữa 2 xe môtô xảy ra vào cuối tháng 9 vừa qua. Thời điểm xảy ra tai nạn, N.T.P 15 tuổi ở tổ dân phố số 2 (phường Đông Phong) điều khiển xe môtô chở bạn cùng tuổi đã va chạm với M.A.H ở bản Hồi Lùng (xã Sùng Phài). Vụ va chạm khiến N.T.P bị gãy xương đòn vai trái. Nguyên nhân được xác định do M.A.H điều khiển phương tiện đến nơi đường giao nhau không có báo hiệu theo vòng xuyến, không nhường đường cho xe đi từ bên phải.

Lực lượng chức năng thường xuyên tuần tra, kiểm soát xử lý các trường hợp vi phạm an toàn giao thông, nhất là đối tượng thanh, thiếu niên.

Có thể thấy, các nạn nhân trong vụ TNGT từ 15-16 tuổi, chưa đủ điều kiện để được cấp giấy phép lái xe theo quy định. Tuy nhiên, bất chấp các quy định của pháp luật, nhiều bậc phụ huynh vẫn “vô tư” giao chìa khóa xe máy cho con trẻ. Điều này đặc biệt phổ biến trong thời gian gần đây, từ bậc THCS đã có nhiều học sinh điều khiển xe gắn máy biển AA. Chưa nhận thức đúng, đủ về ATGT nên các em đã vô tình gây tai nạn cho chính mình và người khác.
Không chỉ bất cẩn, không chú ý khi thi tham gia giao thông gây hậu quả nghiêm trọng; một số em ở lứa tuổi thanh, thiếu niên còn phóng nhanh, vượt ẩu theo kiểu thể hiện bản lĩnh tuổi mới lớn. Bà Nguyễn Thị Tuất - tổ dân phố số 2, phường Tân Phong tâm sự: Mỗi lần thấy các thanh thiếu niên đi xe máy tôi đều phải dừng lại. Nhiều lúc tôi cảm thấy rùng mình, các cháu thường đi xe kiểu bốc đầu, nẹt pô… tôi có quát thì các bạn ấy chỉ cười và phóng nhanh như gió. Tôi mong lực lượng chức năng phạt thật nặng đối với những trường hợp này. Ngoài ra, các bậc phụ huynh cần quản lý con em mình chặt chẽ hơn, không giao xe máy khi các cháu chưa đủ tuổi trưởng thành.
Lý giải về việc này, trung tá Nguyễn Thị Chung - Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông - trật tự (Công an thành phố) cho biết: Tình trạng vi phạm ATGT của các em học sinh là do hầu hết các em chưa có ý thức tốt trong chấp hành pháp luật về giao thông, chưa nhận thức hết những nguy hiểm khi tham gia giao thông. Bên cạnh đó, các bậc cha mẹ chưa quan tâm đến việc giáo dục pháp luật về giao thông.

Hiện nay, Luật Giao thông đường bộ đang cho phép người từ 16-18 tuổi được sử dụng xe môtô từ 50cm3 trở xuống, vì vậy nhiều gia đình đã chọn mua các loại xe môtô, xe máy điện dưới 50cm3 (biển AA) cho con em mình. Cá biệt, nhiều em được mua xe máy, xe máy điện khi mới chỉ đang học THCS. Do luật cho phép người điều khiển xe gắn máy có dung tích xi lanh dưới 50cm3 không cần giấy phép lái xe, nghĩa là không qua đào tạo, sát hạch nên các em chưa được đào tạo kỹ năng lái xe, kỹ năng xử lý các tình huống, chưa được tìm hiểu Luật Giao thông đường bộ cặn kẽ... tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ gây mất ATGT.
Ngoài ra, một thực trạng đáng báo động của các thanh, thiếu niên đó là không chấp hành hiệu lệnh, có thái độ thách thức lực lượng cảnh sát giao thông. Khi thấy lực lượng chức năng ra hiệu dừng phương tiện thì các em lập tức tăng ga bỏ chạy, hành vi đó không chỉ gây nguy hiểm cho mình, mà còn đe dọa tính mạng người khác cùng tham gia giao thông trên đường. Thiếu tá Bế Ngọc Thắng - cán bộ Đội Cảnh sát giao thông - trật tự chia sẻ: Trong quá trình Đội làm nhiệm vụ tuần tra kiểm soát, gặp rất nhiều khó khăn trong việc xử lý thanh, thiếu niên như: các em chưa đủ tuổi nên xử phạt chỉ mang hình thức tuyên truyền giáo dục và nhắc nhở, nhiều lần như thế các em “nhờn”. Hoặc một số em thấy lực lượng cảnh sát giao thông thì bỏ chạy, tuy nhiên, những trường hợp đó hầu hết đội đã ghi nhớ biển số xe và có hình thức xử phạt phù hợp, tránh gây tai nạn cho người khác. Nếu xử phạt đối với người giao phương tiện thì hầu hết các phụ huynh đều trả lời không giao xe cho các em. Đội mong muốn các bậc phụ huynh cần có biện pháp răn đe, giảm thiểu tình trạng vi phạm các quy định về ATGT. Khi các nhận thức chưa đúng, đủ cùng với sự dung túng, bao che của các bậc phụ huynh sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với chính gia đình và xã hội.
Để giảm thiểu tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm các quy định về ATGT, ngoài sự nỗ lực của lực lượng chức năng và nhà trường cần có sự vào cuộc của các bậc cha mẹ. Mỗi gia đình cần quản lý chặt phương tiện, giáo dục con em chấp hành pháp luật về ATGT nhằm bảo đảm an toàn tính mạng cho chính gia đình mình và xã hội.