Theo quy định, cấp xã, phường, thị trấn đạt chuẩn TCPL được đánh giá bằng 5 tiêu chí: bảo đảm thi hành Hiến pháp và pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; thực hiện thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã, phường, thị trấn; thực hiện dân chủ ở cơ sở; hòa giải ở cơ sở. Mỗi tiêu chí có các chỉ tiêu riêng và được đánh giá trên tổng điểm 100.

Giúp xã, phường sớm đạt chuẩn TCPL theo quy định của Thủ tướng Chính phủ, UBND thành phố ban hành kế hoạch và chỉ đạo Phòng Tư pháp phối hợp với đơn vị có liên quan, UBND các xã, phường triển khai thực hiện, bảo đảm công khai, minh bạch, dân chủ. Ngoài ra, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến bằng nhiều hình thức như: mở lớp tập huấn, phổ biến về công tác TCPL cho công chức tư pháp - hộ tịch, công chức được giao theo dõi các tiêu chí TCPL tại cơ sở. Cấp phát tài liệu miễn phí cho các cơ quan, địa phương để nghiên cứu, tham khảo, chuẩn bị các điều kiện thực hiện nhiệm vụ đánh giá xã, phường đạt chuẩn TCPL.

Ngoài trả kết quả thủ tục hành chính, Bộ phận "Một cửa" phường Đông Phong (thành phố Lai Châu) còn là nơi giúp người dân được tiếp cận pháp luật.

Từ khi triển khai xây dựng phường đạt chuẩn TCPL, phường Đông Phong xác định đó là nhiệm vụ quan trọng của cả hệ thống chính trị. Trong đó, phường tập trung nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật, thi hành Hiến pháp và pháp luật. Đặc biệt, chú trọng hoạt động của Bộ phận "Một cửa". Là người thường xuyên đến Bộ phận "Một cửa" phường Đông Phong làm các thủ tục hành chính, bà Lê Thị Dung ở tổ dân phố số 23 luôn dành thời gian xem bảng niêm yết làm thủ tục giấy khai sinh, khai tử đến lĩnh vực đất đai để hiểu rõ hơn quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Bà Dung chia sẻ: "Thủ tục, hồ sơ được niêm yết rõ ràng, rất tiện theo dõi. Công chức Bộ phận "Một cửa" nói riêng, cán bộ, công chức phường nói chung luôn có thái độ đúng mực. Thời gian giải quyết các thủ tục hành chính nhanh gọn, hiệu quả. Bên cạnh đó, những vấn đề vướng mắc liên quan đến thủ tục hành chính hay Luật Đất đai, được cán bộ hướng dẫn, giải thích tận tình, giúp chúng tôi hiểu rõ hơn các quy định về pháp luật của Nhà nước, địa phương".

Theo đồng chí Nghiêm Văn Đẳng - Chủ tịch UBND phường Đông Phong, để đạt chuẩn TCPL, phường chỉ đạo cán bộ, công chức, đặc biệt là đội ngũ làm việc tại Bộ phận "Một cửa" của phường nêu cao tinh thần phục vụ Nhân dân, bám sát 5 tiêu chí theo Quyết định số 619/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Bởi, những thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân như: lĩnh vực hộ tịch, chứng thực, làm giấy khai sinh hay đăng ký kết hôn… Vì vậy, công chức Bộ phận "Một cửa" phải nhiệt tình, cố gắng giải quyết trong ngày, tránh quá hạn, ảnh hưởng đến tâm lý của Nhân dân. Hiện nay, 100% thủ tục hành chính được phường cắt giảm 50% thời gian. Tiêu biểu như: xác nhận đơn đề nghị giải quyết mai táng phí, trợ cấp một lần hay tuất từ trần đối với người có công với cách mạng giảm xuống thời gian ½ ngày, thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tối đa 23 ngày…

Trong thực hiện quy chế dân chủ, mọi công việc, chủ trương của phường đều được công khai để người dân theo dõi. Đồng thời, đóng góp ý kiến, bàn bạc, quyết định trực tiếp hoặc gián tiếp các vấn đề liên quan phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Công tác tiếp công dân, giải quyết các kiến nghị, hòa giải cơ sở được chú trọng gắn với thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở. Từ đó, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, người dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý và điều hành của chính quyền, không để phát sinh đơn thư kiến nghị vượt cấp, khiếu kiện đông người... Với những kết quả đạt được, năm 2020, phường Đông Phong được thành phố công nhận đạt chuẩn TCPL.

Trong năm 2020, thành phố có 7 xã, phường được đánh giá đạt chuẩn TCPL. Tuy nhiên, kết quả này chưa bền vững do một số cấp ủy, chính quyền cơ sở chưa quan tâm đầy đủ về vị trí, vai trò, ý nghĩa của công tác đạt chuẩn TCPL. Bên cạnh đó, việc tổ chức tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, công chức chuyên môn làm công tác chuẩn TCPL chưa thường xuyên. Nguồn nhân lực thực hiện công tác chuẩn TCPL thay đổi liên tục, ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động. Ngoài ra, tiêu chí bảo đảm thi hành Hiến pháp và pháp luật vẫn chỉ đánh giá mang tính hình thức vì đa số các xã, phường chưa thống kê, kiểm soát các văn bản do cấp trên giao...

Để các xã, phường đạt chuẩn TCPL ngày càng bền vững, thời gian tới, thành phố tiếp tục quán triệt, nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức về vai trò, ý nghĩa của công tác xây dựng xã, phường đạt chuẩn TCPL. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung các tiêu chí đạt chuẩn TCPL nhằm giúp cán bộ, Nhân dân nhận thức rõ lợi ích của bản thân, gia đình, xã hội trong xây dựng CTCPL. Đồng thời, tháo gỡ vướng mắc trong quá trình triển khai xây dựng xã, phường đạt chuẩn TCPL, chú trọng hỗ trợ kinh phí, cơ sở vật chất cho các hoạt động bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải cơ sở... Qua đó, tiếp tục nâng cao điều kiện TCPL của người dân trên địa bàn.