Người dân xã Tả Lèng nhận tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng năm 2025.

Toàn tỉnh hiện có 511.510ha rừng, trong đó, gần 467.500ha rừng tự nhiên. Những năm gần đây, cùng với đẩy mạnh công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, tỉnh thực hiện giao khoán bảo vệ gần 489.000ha rừng (đạt 103,5% kế hoạch). Nhờ sự chung sức của chính quyền, lực lượng kiểm lâm và nhân dân, tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh đạt 53,88%, tăng 0,93 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025.
Đóng góp vào kết quả đó có sự tham gia tích cực của 878 tổ chuyên trách bảo vệ rừng (BVR). Cùng với lực lượng kiểm lâm, các tổ thường xuyên tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng. Quan trọng hơn, việc chi trả DVMTR đã tạo động lực để người dân trở thành những “người gác rừng” tự nguyện, bởi bà con hiểu rằng giữ được rừng cũng chính là giữ nguồn sinh kế.
Năm 2025, tổng nguồn kinh phí chi trả DVMTR trên địa bàn tỉnh đạt trên 601 tỷ đồng. Số tiền này giúp nhiều gia đình có thêm điều kiện đầu tư sản xuất, phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Ông Nguyễn Bá Việt - Phó Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh chia sẻ: “Chi trả DVMTR tạo chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, BVR. Khi người dân được hưởng lợi trực tiếp từ rừng, trách nhiệm BVR cũng được nâng lên rõ rệt. Hơn 601 tỷ đồng được chi trả trong năm 2025 không chỉ góp phần cải thiện thu nhập mà còn tạo động lực để các địa phương duy trì hiệu quả công tác quản lý, BVR. Thời gian tới, Quỹ sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị, địa phương thực hiện chi trả công khai, minh bạch, đúng đối tượng, góp phần giữ vững và nâng cao chất lượng rừng”.

Người dân xã Pa Tần phối hợp với kiểm lâm địa bàn tuần tra rừng.

Xã Mù Cả là một trong những địa phương tiêu biểu về phát huy hiệu quả chi trả DVMTR. Là xã vùng biên với phần lớn đồng bào dân tộc Hà Nhì sinh sống, Mù Cả sở hữu diện tích rừng tự nhiên lớn. Cũng vì thế, bà con nơi đây luôn ý thức được rằng BVR chính là bảo vệ cuộc sống.
Chúng tôi theo chân cán bộ xã đến bản Ma Ký cùng Tổ bảo vệ, phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) bản tuần tra rừng. Thật ấn tượng bởi những cánh rừng nguyên sinh ngút ngàn, với nhiều loại cây gỗ quý lâu năm.
Anh Pờ Hừ Sinh - Trưởng bản Ma Ký cho biết: “Từ khi có tiền DVMTR, ý thức BVR của nhân dân tốt hơn nhiều. Trong bản lập quy ước, nếu ai vào rừng chặt phá cây, bắt động vật sẽ bị cả bản lên án và xem xét đề nghị không trả tiền DVMTR năm đó. Dưới tán rừng, bà con trồng sa nhân cùng một số cây dược liệu khác. Khai thác hợp lý các nguồn lợi từ rừng đã góp phần nâng cao đời sống cho dân bản”.
Được biết, xã Mù Cả có 837 hộ thuộc 9 bản cùng một nhóm hộ tham gia nhận khoán, hợp đồng BVR với tổng diện tích hơn 30.114ha. Tổng số tiền DVMTR được chi trả đạt hơn 36,3 tỷ đồng. Bình quân, mỗi hộ tại Mù Cả được hưởng gần 50 triệu đồng từ chi trả DVMTR - mức cao nhất toàn tỉnh. Nguồn thu nhập ổn định này đã tạo thêm điều kiện để nhiều gia đình đầu tư chăn nuôi, trồng trọt, sửa chữa nhà cửa, mua sắm vật dụng thiết yếu và chăm lo cho con học hành. Quan trọng hơn, người dân đã thay đổi cách nghĩ, cách làm. Thay vì khai thác rừng để mưu sinh như trước, lựa chọn giữ rừng để có nguồn thu bền vững.
Để rừng phát triển xanh tốt, xã đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến Luật Lâm nghiệp. Vận động, nhắc nhở nhân dân thực hiện tốt các quy định về quản lý, BVR, không phá, lấn đất rừng, không nghe lời kẻ xấu làm ảnh hưởng đến tài nguyên của quốc gia thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, buổi tiếp xúc, trò chuyện trực tiếp, họp bản, sinh hoạt chi bộ, hội, đoàn thể. Đồng thời, đưa ra dẫn chứng thực tế bằng hình ảnh, phóng sự, phim ngắn về tác hại của việc phá rừng, khung hình phạt của pháp luật đối với người vi phạm để người dân nâng cao nhận thức.
Trước mỗi mùa hanh khô, các bản phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã, cán bộ kiểm lâm địa bàn đẩy mạnh vận động bà con không đốt rừng làm nương; tiến hành làm đường băng cản lửa nhằm hạn chế thấp nhất tình trạng cháy rừng.
Nhân dân còn tích cực tham gia diễn tập về PCCCR do xã tổ chức để nâng cao kiến thức, kỹ năng xử lý khi có tình huống xảy ra. Nhờ đó, không chỉ bảo vệ, nhiều năm qua, dân bản tích cực trồng rừng để phủ xanh đất trống đồi trọc; nhiều hộ tự nguyện trả lại diện tích rừng lấn chiếm sản xuất nông nghiệp trước đây để tăng diện tích trồng rừng.
Chi trả DVMTR đã tạo nên sự gắn kết hài hòa giữa lợi ích kinh tế với trách nhiệm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Khi nhân dân thực sự sống được từ rừng, sẽ trở thành những người BVR tích cực và hiệu quả nhất.r