Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Tẩn Thị Nhẫn - Phó Chủ tịch UBND xã Hồ Thầu cho biết: “Hồ Thầu là xã vùng cao của huyện Tam Đường, có 2 dân tộc cùng sinh sống, trong đó dân tộc Dao chiếm 88%. Đồng bào Dao nơi đây vẫn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống như: trang phục dân tộc, lễ hội truyền thống, các làn điệu dân ca, trò chơi dân gian… Để góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, hàng năm, xã tổ chức ngày đại đoàn kết, mừng xuân mới, lễ hội cấp sắc (Tủ cải), tập tục nhảy lửa… để người dân được giao lưu, học hỏi, bảo tồn các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Song song với đó, xã tuyên truyền, vận động bà con giữ gìn những nét đẹp truyền thống như: làm nhà trình tường, mặc trang phục truyền thống… Ngoài ra, xã thành lập được 8 đội văn nghệ, thường xuyên luyện tập, biểu diễn trong các ngày lễ, tết, ngày hội... để người dân, du khách được thưởng thức những lời ca, tiếng hát, điệu múa mang đậm bản sắc dân tộc Dao.

Đặc biệt, xã còn tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao năm 2023 tại liên Trường Mầm non, Tiểu học và THCS Hồ Thầu. Qua đó, góp phần giáo dục thế hệ trẻ giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao, nâng cao nhận thức của giáo viên, học sinh, các bậc phụ huynh và Nhân dân về giá trị, vai trò, tầm quan trọng của văn hóa truyền thống, khơi dậy ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Dao trên địa bàn xã Hồ Thầu nói riêng và địa bàn huyện nói chung”.

Người dân bản Rừng Ổi Khèo Thầu (xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường) làm trang phục truyền thống dân tộc Dao.

Nhiều năm nay, xã Hồ Thầu tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân bảo tồn và lưu giữ những nét đẹp truyền thống dân tộc Dao. Ngoài thời gian lao động sản xuất, lúc nông nhàn phụ nữ dân tộc Dao dành nhiều thời gian nhuộm chàm để tạo nên những bộ trang phục truyền thống với hoa văn độc đáo, gần gũi với đời sống thường nhật. Vào những ngày lễ, tết, từ trẻ nhỏ đến người già đều vui mừng, háo hức khi được khoác trên mình bộ quần áo mới do chính tay các thành viên trong gia đình kỳ công tạo nên.

Tái hiện lại Lễ Cấp sắc trưởng thành của đàn ông dân tộc Dao.

Một trong những lễ hội quan trọng hàng năm của người Dao ở Hồ Thầu là Lễ Cấp sắc, nhảy lửa, lễ cưới… Lễ Cấp sắc là nghi lễ quan trọng trong cuộc đời mỗi người đàn ông dân tộc Dao đầu bằng ở Hồ Thầu; hàm chứa ý nghĩa nhân văn sâu sắc, là khát vọng vươn lên, chứng minh bản thân của người đàn ông dân tộc Dao từ lúc đó đã trưởng thành, họ có đủ tư cách đứng ra gánh vác công việc trước dòng tộc, cộng đồng. Qua Lễ Cấp sắc, các con được răn dạy, thực hành các nghi lễ, giảng dạy về truyền thống, phong tục tập quán, khuyên răn đạo lý làm người, cách đối nhân xử thế để hướng tới cái thiện, tránh xa điều xấu, điều ác...

Việc tái hiện lại Lễ Cấp sắc trưởng thành của đàn ông dân tộc Dao, lễ cưới... trong Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao tại trường học đã giúp các em học sinh mở rộng kiến thức, tìm tòi, khám phá bản sắc riêng của dân tộc mình. Việc đưa các nội dung giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc vào trường học thông qua nhiều hoạt động thiết thực không chỉ giúp học sinh các dân tộc lưu giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình, mà còn góp phần giúp các em bồi đắp nhân cách sống, có trách nhiệm với gia đình, quê hương; phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh tinh thần của dân tộc. Đây cũng là dịp để thế hệ trẻ trong xã Hồ Thầu được giao lưu, học tập, tham gia tìm hiểu và phát huy truyền thống văn hoá… Từ đó, giúp học sinh trân trọng, tự hào về dân tộc, quê hương, đất nước, phấn đấu rèn luyện và học tập tốt hơn.

Em Lý Thị Ngã - Học sinh lớp 9A1, Trường Tiểu học & THCS Hồ Thầu chia sẻ: “Là người dân tộc Dao, em thường xuyên mặc trang phục dân tộc, nhất là trong những ngày lễ, tết. Cùng với đó, em được tham gia các hoạt động Ngày hội Văn hóa dân tộc Dao, em cảm thấy rất vinh dự và tự hào là một người con của dân tộc Dao. Thông qua những ngày hội như thế này giúp chúng em có những hiểu biết về nét đẹp văn hóa của dân tộc mình, thêm yêu quê hương, nâng cao ý thức giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá truyền thống của dân tộc”.

Với những cách làm hay, sáng tạo trong giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, những nét đẹp truyền thống của dân tộc Dao ở xã Hồ Thầu được khôi phục, bảo tồn và phát huy, thu hút du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, trải nghiệm, thúc đẩy kinh tế - xã hội của xã ngày một phát triển.