Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Anh Dũng - Phó Chủ tịch UBND xã Khoen On cho biết: Ngay sau khi Nghị quyết số 04 - NQ/TU được ban hành, xã Khoen On xác định, đây là nhiệm vụ quan trọng, gắn với lợi thế văn hóa - du lịch của địa phương. Trước hết, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giúp cán bộ và nhân dân hiểu rõ ý nghĩa, trách nhiệm trong bảo tồn và phát huy bản sắc các dân tộc. Song song với đó, xã vận động, khuyến khích phụ nữ thành lập, duy trì hoạt động của các đội văn nghệ các bản; thường xuyên tập luyện, biểu diễn múa, hát vào các dịp lễ, tết, ngày hội ở địa phương. Phát huy vai trò của các nghệ nhân trong việc truyền dạy dân ca, dân vũ, nghề truyền thống của đồng bào Thái, Mông, Khơ Mú cho học sinh, thanh niên.

Các đội văn nghệ thường xuyên được giao lưu biểu diễn múa, hát tại sân khấu Chợ đêm Thẳm Củng. 

Một trong những điểm nhấn của xã trong thời gian qua là tổ chức Chợ đêm Thẳm Củng mỗi tháng 1 lần. Đây là hoạt động nhằm tạo không gian giao lưu văn hóa, giới thiệu sản phẩm nông sản đặc trưng, ẩm thực truyền thống của các bản để thu hút du khách đến trải nghiệm, từ đó, thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn xã.

Mặt khác, xã chỉ đạo, hướng dẫn các bản chỉnh trang cảnh quan môi trường, bảo tồn không gian sinh hoạt truyền thống. Lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và các nghị quyết, đề án của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh quan tâm đầu tư cơ sở vật chất văn hoá: nhà văn hoá, trang thiết bị phục vụ nhu cầu sinh hoạt của người dân; xây dựng sân khấu biểu diễn tại Chợ đêm Thẳm Củng; hỗ trợ kinh phí cho các đội văn nghệ hoạt động. Định hướng, giúp đỡ phát triển 2 mô hình homestay tại bản Củng nhằm đa dạng các dịch vụ du lịch, đáp ứng yêu cầu của du khách.

Nhân dân xã Khoen On mặc trang phục truyền thống chơi ném pao. 

Hàng năm, xã duy trì tổ chức lễ hội truyền thống của các dân tộc như: Xoè Chiêng, Đua thuyền; các chương trình giao lưu văn nghệ gắn với các sự kiện chính trị của đất nước, sự kiện văn hoá - du lịch của tỉnh và địa phương. Tạo điều kiện cho nhân dân gặp gỡ, tôn vinh giá trị văn hoá tốt đẹp và nêu cao trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn bản sắc của các dân tộc. Xã còn tăng cường quảng bá, giới thiệu tiềm năng văn hoá, du lịch trên địa bàn qua các phương tiện truyền thông đại chúng, nền tảng mạng xã hội, trang thông tin điện tử địa phương.

 Phụ nữ các bản trên địa bàn xã Khoen On hướng dẫn nhau cách đo, may trang phục truyền thống.

Chị Lò Thị Thoan - Đội trưởng Đội văn nghệ bản Củng phấn khởi chia sẻ: Qua nghe cán bộ tuyên truyền, vận động, phụ nữ trong bản tích cực bảo tồn bản sắc văn hoá dân tộc Thái như: tự đo, may trang phục truyền thống, diện váy áo vào dịp lễ, tết, mừng nhà mới, đám cưới; duy trì hoạt động đội văn nghệ, thường xuyên luyện tập các bài múa khăn, múa nón, múa quạt… để phục vụ bà con, du khách vào các dịp chợ phiên buổi đêm, ngày hội ở bản. Một số chị em còn học các làn điệu dân ca Thái, sau đó truyền dạy cho các con, các cháu nhằm giữ văn hoá không bị mai một.

Từ năm 2024 đến nay, xã Khoen phối hơp với các đơn vị tổ chức 1 lớp truyền dạy kỹ thuật tạo hình trang phục dân tộc Khơ Mú với hơn 20 người tham gia. Hiện, xã duy trì 23 đội văn nghệ quần chúng; giữ gìn nghề đan lát truyền thống dân tộc Khơ Mú, Thái; nhuộm chàm, thêu hoa văn trên vải thổ cẩm của người Mông.

Để gìn giữ văn hoá dân tộc Mông, xã Khoen On thành lập và duy trì hoạt động hiệu quả Ban Vận động bảo tồn bản sắc văn hoá dân tộc Mông.

Theo đánh giá của xã, qua hơn 4 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 04 - NQ/TU đã giúp nhân dân trên địa bàn nâng cao nhận thức về bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Nhiều giá trị văn hóa của đồng bào Thái, Mông, Khơ Mú được khôi phục và duy trì như: lễ hội, trò chơi dân gian, trang phục, nghề thủ công, làn điệu dân ca, dân vũ. Đặc biệt, phát huy sức hấp dẫn của Chợ đêm Thẳm Củng thu hút đông đảo du khách đến tham quan, thưởng thức văn hoá văn nghệ, mua nông sản. Qua đó, giúp bà con địa phương nâng cao đời sống tinh thần, nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế gia đình. Được biết, từ đầu năm đến nay, xã đón hơn 500 lượt khách du lịch, doanh thu đạt trên 264 triệu đồng.