Chúng tôi đến bản Khoa San của xã Mù Sang. Nơi đây vừa được huyện đầu tư công trình cấp NSH do Ban Quản lý dự án huyện làm chủ đầu tư theo hình thức xây bể chứa ở đầu nguồn, dẫn đường ống nước về từng hộ dân, có lắp đặt đồng hồ đo nước. Có NSH về, người dân trong bản vui mừng khôn xiết. Anh Thào A Páo, người dân trong bản hồ hởi: “Sau bao ngày chờ đợi, chúng tôi cũng có nước để dùng, không phải vất vả đi lấy từng can ở đầu nguồn cách mấy cây số, đường khó đi. Với bà con ở đây, nước quý hơn vàng rất nhiều. Không có nước, chúng tôi khó có thể đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt từ nước uống, nấu ăn, vệ sinh hàng ngày”.

Cán bộ Ban Quản lý dự án huyện cùng cán bộ và người dân bản Khoa San, xã Mù Sang (huyện Phong Thổ) kiểm tra hoạt động của đồng hồ đo nước sau khi lắp đặt.

Tiếp lời anh Páo, anh Ngải A Chỉnh cùng bản chia sẻ: Từ khi được đầu tư công trình cấp NSH, bà con trong bản ý thức trong việc bảo vệ nguồn nước. Ngoài sử dụng tiết kiệm nước, người dân trong bản còn xây bờ, đậy nắp xung quanh đồng hồ đo nước để tránh hư hỏng.

Phong Thổ là huyện có nhiều xã biên giới nghèo, thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh. Một trong những nguyên dân dẫn đến tỷ lệ đói nghèo cao ở huyện là việc thiếu NSH và thiếu nước sản xuất do địa hình chia cắt phức tạp, ít nguồn nước. Vì thế, những năm qua, huyện luôn chú trọng lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới của Chính phủ; nguồn vốn sự nghiệp để đầu tư, xây dựng các công trình cấp NSH. Tính đến nay, toàn huyện có 149 công trình cấp NSH ở 17 xã, thị trấn, đáp ứng nhu cầu cho hơn 9.400 hộ dân với trên 45.500 người được sử dụng. Chỉ tính riêng trong năm 2021, huyện đầu tư 2 công trình cấp NSH ở xã: Vàng Ma Chải, Mù Sang với tổng mức đầu tư 26 tỷ đồng; theo hình thức cấp nước tự chảy, lắp đồng hồ và cấp tôn, téc trữ NSH cho 772 hộ dân của 2 xã.

Đồng chí Trần Viết Điệp - Giám đốc Ban Quản lý dự án huyện Phong Thổ cho biết: Đơn vị làm chủ đầu tư 2 công trình cấp NSH ở 2 xã Vàng Ma Chải, Mù Sang. Để thực hiện được 2 công trình này, đơn vị phải tính toán rất kỹ xem làm theo hình thức nào cho phù hợp với vị trí địa lý, nguồn nước của từng bản. Có những bản nằm cheo leo trên đỉnh núi, không thể đưa nước ngược lên được. Có nhiều bản thuận lợi nhưng lại không có nguồn nước hoặc xa nguồn nước, dẫn đến chi phí đầu tư lớn, trong khi đó số hộ sử dụng ít, vài chục hộ dân. Quả thực, việc đưa NSH về bản cực kỳ khó. Sau hơn 1 năm thực hiện, đến thời điểm này, cơ bản Nhân dân các bản của 2 xã đã có NSH để sử dụng. Chúng tôi vui vì những nỗ lực cố gắng của mình đã mang lại niềm vui cho các hộ dân nơi đây.

Để bảo vệ, quản lý hiệu quả các công trình cấp NSH, huyện chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn phối hợp với cấp ủy, chính quyền các xã, thị trấn tăng cường tuyên truyền Nhân dân nâng cao ý thức gìn giữ, bảo vệ tài sản của Nhà nước. Vận động các hộ sử dụng tiết kiệm NSH. Tổ chức rà soát, đánh giá lại hiện trạng của các công trình để kịp thời sửa chữa, nâng cấp, hạn chế thấp nhất tình trạng người dân thiếu NSH do bể chứa bị rò rỉ, vỡ đường ống nước. Thành lập và phát huy vai trò của các tổ vận hành quản lý nước trên địa bàn.

Anh Tẩn Chỉn Hòa - Tổ trưởng tổ vận hành quản lý nước bản Sì Choang, Nhóm 2, xã Vàng Ma Chải cho hay: “Tổ được thành lập từ tháng 7 với 3 thành viên. Thực hiện nhiệm vụ, 1 tháng chúng tôi vệ sinh bể nước 1 lần; cách 1-2 tuần đi kiểm tra hệ thống đường ống nước và đầu nguồn nước. Hàng ngày, chúng tôi thực hiện điều tiết nước đến các hộ có lắp đặt đồng hồ đo nước; đảm bảo các hộ đều có nước để sinh hoạt hàng ngày. Hiện, 2 bản có 279 đồng hồ nước được lắp đặt. Trước đó, chúng tôi họp người dân 2 bản, thống nhất việc thu tiền của các hộ sử dụng là 4 nghìn đồng/m3 nước; thực hiện ký cam kết với từng hộ không được phá hoại đường ống nước; đánh cắp nước. Khi bà con báo tin đường ống bị rò rỉ, vỡ chỗ nào, các thành viên trong tổ đi khắc phục nước chỗ đó luôn. Qua mấy tháng đi vào hoạt động, tôi thấy bà con 2 bản rất ý thức trong bảo vệ công trình cấp NSH”.

Được biết, từ đầu năm đến nay, huyện thực hiện sửa chữa, nâng cấp 4 công trình cấp NSH cho 315 hộ dân và các điểm trường ở bản: Huổi Luông 3 (xã Huổi Luông); Sàng Mà Pho, Dền Sung (xã Sin Suối Hồ); Xin Chải (xã Hoang Thèn) với tổng mức đầu tư hơn 4 tỷ đồng từ nguồn vốn sự nghiệp.

Từ sự chủ động bảo vệ, quản lý của Nhân dân; linh hoạt trong đầu tư với các hình thức đa dạng, phù hợp với điều kiện địa lý, nguồn lực từng địa phương của phòng, ban chuyên môn, cấp ủy, chính quyền các xã, hiện nay, cơ bản 149 công trình cấp NSH trên địa bàn huyện được đảm bảo. Qua đó, đáp ứng trên 90% dân số toàn huyện sử dụng nước hợp vệ sinh phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.