Ông Thùng Văn Khiếm - Chủ tịch UBND xã Tả Lèng cho biết: “Xã gặp không ít khó khăn trong thực hiện các tiêu chí xây dựng NTM. Bởi nguồn hỗ trợ trực tiếp giai đoạn 2021-2025 của Trung ương, tỉnh, huyện cho xã giảm, thậm chí không có nguồn vốn đầu tư cho thực hiện các tiêu chí. Trong khi, yêu cầu về các tiêu chí tăng theo giai đoạn, là thách thức lớn đối với cấp uỷ, chính quyền và nhân dân trong xây dựng NTM”.
Hiện, thu nhập bình quân của xã là 39 triệu đồng/người/năm, nhưng để đạt tiêu chí thu nhập thì ở khu vực nông thôn phải đạt 42 triệu đồng/người/năm. Đây là tiêu chí xã gặp khó nhất bởi thu nhập của bà con phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún, dịch vụ, du lịch phát triển chậm, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, gây ảnh hưởng lớn đến giao thương hàng hóa giữa xã và các địa phương lân cận.
Tả Lèng có tổng diện tích cây lương thực có hạt 768,6ha với sản lượng 3.504,25 tấn, lương thực bình quân đạt 780kg/người/năm; giá trị tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ: 900 triệu đồng/năm; thu ngân sách địa phương thấp. Tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế chậm, quy hoạch sử dụng đất và sản xuất quy mô nhỏ lẻ, chưa khai thác tốt tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Việc kết nối với các doanh nghiệp, hợp tác xã trong việc bao tiêu các sản phẩm (sơn tra, chanh leo) chưa thực sự hiệu quả. Bên cạnh đó, một số hộ thiếu đất canh tác, thiếu việc làm, phong tục tập quán còn lạc hậu dẫn đến thu nhập còn thấp.

Người dân xã Tả Lèng (huyện Tam Đường) chuẩn bị vật liệu xây dựng rãnh thoát nước, bảo đảm hợp vệ sinh môi trường nông thôn.

Để đạt được tiêu chí thu nhập, cấp uỷ, chính quyền địa phương đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, người dân chủ động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thông qua hợp đồng ngay đầu vụ, ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Đồng thời, lựa chọn giống cây, con mới có năng suất, chất lượng và giá trị cao phù hợp với định hướng phát triển của địa phương, gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Đẩy mạnh sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung, xây dựng thương hiệu, bảo đảm quy mô, tính chuyên nghiệp để khẳng định thương hiệu OCOP của xã nói riêng, của huyện, tỉnh nói chung. Khuyến khích người dân đi lao động ở các công ty trong và ngoài nước để nâng cao thu nhập, ổn định đời sống gia đình.
Đối với tiêu chí hộ nghèo, toàn xã còn 166 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 18,3%; 103 hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 11,36%. Để tiếp tục hoàn thiện tiêu chí này, các chính sách và giải pháp giảm nghèo được xã quan tâm triển khai thực hiện đúng đối tượng, đúng mục đích vay vốn tín dụng ưu đãi phát triển sản xuất. Xã tích cực tuyên truyền, vận động bà con chuyển đổi các diện tích kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị cao; thực hiện tốt việc bảo vệ diện tích rừng được chi trả dịch vụ môi trường rừng, phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, tăng gia sản xuất thâm canh tăng vụ, gắn với mô hình liên kết, liên doanh. Từ đó, tạo đầu ra bền vững cho các sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập xóa đói giảm nghèo cho người dân.
Trò chuyện với chúng tôi, đồng chí Giàng A Sình - Phó Chủ tịch UBND xã Tả Lèng cho biết: “Để giảm nghèo, xã chú trọng thực hiện chính sách hỗ trợ khuyến nông, khuyến lâm theo quy định của tỉnh về hỗ trợ sản xuất cho người dân. Ưu tiên nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia hỗ trợ cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo bảo đảm giảm nghèo bền vững. Năm 2023, xã giảm 10,03% hộ nghèo và phấn đấu cuối năm 2025 đạt tiêu chí thu nhập”.
Ngoài ra, một số tiêu chí thành phần trong tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm đạt thấp. Toàn xã mới đạt 69,45% hộ có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh và đảm bảo 3 sạch (nhà sạch, ngõ sạch, sạch bếp); 30% hộ thực hiện phân loại chất thải rắn; 30% hộ thu gom, tái sử dụng, tái chế, xử lý theo quy định chất thải nhựa. Hiện, bà con nỗ lực thực hiện các tiêu chí thành phần chưa đạt, phấn đấu năm 2025 sẽ đạt tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm.
Về cơ sở vật chất văn hóa, xã chưa có sân thể thao phục vụ sinh hoạt văn hóa, thể thao và không có điểm vui chơi, giải trí cho trẻ em, người cao tuổi. Xã đã có lộ trình quy hoạch xây dựng điểm vui chơi, giải trí cho trẻ em và người cao tuổi. Để thực hiện được tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa, thời gian tới xã rất cần có sự đầu tư, hỗ trợ kinh phí của Nhà nước và nhân dân góp sức cùng thực hiện.
Cùng với đề xuất trung ương, tỉnh, huyện quan tâm đầu tư kinh phí; xã tích cực tuyên truyền người dân phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương, thực hiện hiệu quả các tiêu chí theo đúng lộ trình đề ra. Từ đó, phấn đấu đạt chuẩn NTM vào cuối năm 2025, giúp người dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống và thoát nghèo bền vững.