Theo Quyết định 1980/QĐ-TTg, ngày 17 tháng 10 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ quy định về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM giai đoạn 2016 - 2020, trong đó quy định tỷ lệ hộ nghèo của xã chuẩn NTM dưới 12%, mức thu nhập bình quân mỗi người hằng năm đạt 36 triệu đồng. Nhưng hiện nay chiếu theo tiêu chí này tỷ lệ hộ nghèo của xã vẫn còn 28%, thu nhập bình quân mới ở mức 24 triệu đồng/người/năm. So sánh giữa tỷ lệ hộ nghèo của xã thời điểm hiện tại và tỷ lệ hộ nghèo năm 2020 của bộ tiêu chí thì tỷ lệ hộ nghèo còn khoảng cách là 18%. Trong khi đó, chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội của xã trong năm 2019 phấn đấu giảm 5% hộ nghèo. Nếu tính cả hai năm tỷ lệ hộ nghèo của xã mới chỉ đạt 10%, so với bộ tiêu chí còn thiếu 8%. Còn đối với tiêu chí thu nhập hiện còn khoảng cách 4 triệu đồng/người/hộ/năm, cũng là một bài toán mà chính quyền và Nhân dân trong xã khó tìm ra lời giải. Ngoài 2 tiêu chí nêu trên, xã còn một số tiêu chí khác cũng gặp nhiều khó khăn trong việc nâng cao chất lượng tiêu chí. Trao đổi với anh Đỗ Trọng Thịnh - Phó Chủ tịch UBND xã chúng tôi được biết: Để nâng cao chất lượng các tiêu chí NTM, cấp ủy chính quyền địa phương còn gặp khó khăn về tiêu chí về hộ nghèo và thu nhập. Song với quyết tâm thực hiện thắng lợi các tiêu chí trong xây dựng NTM đến năm 2020, cấp ủy, chính quyền xã có nhiều giải pháp cụ thể để đạt được mục tiêu trên. Sự đồng thuận trong Nhân dân là yếu tố then chốt quyết định thực hiện thắng lợi các tiêu chí nêu trên.

Từ việc xác định rõ khó khăn trong việc nâng cao chất lượng tiêu chí và mục tiêu cần đạt tới, cấp ủy, chính quyền xã đã xây dựng lộ trình, kế hoạch cho từng giai đoạn, từng năm. Đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể cho lãnh đạo, công chức xã, các đoàn thể phụ trách bản, lĩnh vực để kịp thời đề xuất, tham mưu giải pháp thực hiện nhiệm vụ. Chỉ đạo các đoàn thể vào cuộc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, gắn các phong trào, cuộc vận động, đợt thi đua do cấp trên phát động với việc nâng cao chất lượng tiêu chí NTM. Tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao giúp nâng cao đời sống tinh thần, tạo sân chơi đoàn kết giữa các dân tộc trong xã… Thông qua đó, Nhân dân tự giác nêu cao khí thế thi đua sôi nổi, thực hiện thắng lợi các chương trình, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội do cấp ủy, chính quyền đề ra.

Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đưa các cây, con giống chất lượng cao vào sản xuất, đồng thời, phát huy thế mạnh vùng nguyên liệu chè để mở rộng diện tích nhằm tạo nguồn thu ổn định góp phần giảm nhanh và bền vững tỷ lệ hộ nghèo.

Trong phát triển kinh tế nông nghiệp, liên kết sản xuất giữa người dân doanh nghiệp được thực hiện như: liên kết sản xuất chanh leo giữa người dân với Công ty Na Food Tây Bắc; liên kết trồng cây mắc ca với Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Mắc Ca Chi nhánh Sơn La và liên kết sản xuất bao tiêu sản phẩm chè shan, chè kim tuyên với Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển chè Tam Đường, Công ty chè Lai Châu.

Trong liên kết sản xuất trồng chè của 2 Công ty chè với người dân được ký kết theo hình thức: Công ty cho vay phân bón, hỗ trợ kỹ thuật, thuộc bảo vệ thực vật; người dân có trách nhiệm bán sản phẩm theo giá đã thỏa thuận, tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật của Công ty. Toàn xã còn có hơn 550ha chè trong đó chè kinh doanh 290,3ha. Việc mở rộng diện tích vùng sản xuất chè kim tuyên chất lượng cao theo quy trình chế biến VietGAP vẫn được thực hiện nhằm tạo vùng nguyên liệu ổn định, có giá trị kinh tế cao cung cấp cho các nhà máy chế biến chè tại địa phương.

Quá trình liên doanh, liên kết giữa người dân và doanh nghiệp, người dân được hưởng lợi kép như: trên cùng đơn vị diện tích, liên kết sản xuất với 2 Công ty tạo ra hai dòng sản phẩm khác nhau. Cụ thể đó là, trên diện tích đất trồng chè kim tuyên đã liên kết với Công ty chè, người dân trồng xen canh cây mắc ca có liên kết với công ty thu mua mắc ca. Mắc ca xen canh chè rất phù hợp, cho giá trị kinh tế cao và hai loại cây bổ trợ cho nhau để cùng phát triển, sinh lợi nhuận.

Ngoài ra, nông dân trên địa bàn xã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao hệ số sử dụng trên diện tích 741ha cây lương thực. Phát triển kinh tế theo mô hình trang trại tổng hợp đang được nhiều hộ dân hướng tới: chăn nuôi xen kẽ với trồng cây ăn quả (bưởi da xanh, ổi…)… qua đó tạo nguồn thu đa dạng và ổn định cho người dân. Đời sống văn hóa tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao. Ngoài việc triển khai lắp điện chiếu sáng công cộng tại các trục đường nội bản, thì từ nay đến hết tháng 1/2019, hai bản còn lại của xã là Phiêng Hoi, Cò Nọt Mông cũng sẽ có điện chiếu sáng. Hiện tại đơn vị điện lực đang khẩn trương lắp đặt đường dây, các hộ dân cũng đã chuẩn bị xong dây, bóng diện kéo từ cột điện về nhà. Ông Hạng A Sào, bản Cốc Phát tâm sự: Bây giờ đời sống người dân thay đổi rất nhiều. Trước kia đường về bản chỉ toàn đường đất, ruộng, nương chỉ sản xuất 1 vụ, thời gian còn lại trong năm để hoang hóa… Nay, Nhà nước cho vật liệu người dân góp đất, công sức để bê tông hóa đường nội bản, nội đồng; chuyển đổi đất nương sang trồng chè chất lượng cao; trên đất ruộng đã tăng 2 đến 3 vụ/năm. Cái được lớn nhất là bà con không còn trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước mà tự vươn lên phát triển kinh tế để có cuộc sống no ấm hơn.

Về xã Bản Bo hôm nay, vùng sản xuất hàng hóa được hình thành, máy móc được áp dụng trong sản xuất nông nghiệp, người dân chủ động liên kết với doanh nghiệp để nâng cao giá trị sản phẩm, thu nhập. Đường giao thông nông thôn, đường nội đồng được trải nhựa, phong quang, sạch đẹp, đảm bảo lưu thông hàng hóa, nông sản các mùa trong năm. Trong các bản làng những ngôi nhà xây mới san sát với đầy đủ tiện nghi hiện đại phục vụ đời sống. Người dân không chỉ tiếp cận với kỹ thuật hiện đại trong sản xuất mà còn được hỗ trợ, tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để phát huy tiềm năng lợi thế, vươn lên thoát nghèo và làm giàu trên chính quê hương mình. Với hướng đi như hiện nay, tin rằng cấp ủy, chính quyền và Nhân dân trong xã sẽ đạt được các tiêu chí để tiếp tục được công nhận lại xã đạt chuẩn NTM.