Người dân giải quyết thủ tục đất đai tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Phong Thổ

Chúng tôi đến Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Phong Thổ, khi ấy đã 10 giờ nhưng vẫn đang có nhiều người dân đến và chờ giải quyết thủ tục hành chính. Bên cạnh làm thủ tục đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, phần lớn các tổ chức, cá nhân tìm hiểu thêm các thủ tục đất đai như: chuyển đổi mục đích sử dụng hoặc biến động đất đai. Để đáp ứng yêu cầu công việc, công chức địa chính xã được bố trí khu vực riêng tiếp công dân.
Trò chuyện với chúng tôi, ông Vàng Văn Diên (bản Nậm Cung) hồ hởi nói: “Trước đây, muốn chuyển mục đích sử dụng đất, tôi phải lên các cơ quan chuyên môn của huyện cũ vài lần rồi chờ đợi rất lâu. Giờ, giải quyết ngay tại xã và chỉ khoảng 10-15 ngày là xong, thuận tiện hơn nhiều”.
Hoàn tất thủ tục đính chính nguồn gốc sử dụng đất trong thời gian ngắn, bà Hoàng Thị Sấn (bản Nậm Cung) không giấu nổi niềm vui. Bà Sấn nói: “Cán bộ địa chính xã đến tận nhà kiểm tra, đo đạc diện tích đất cẩn thận. Chỉ vài ngày sau, tôi nhận được thông báo lên xã lấy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thủ tục bây giờ rõ ràng, nhanh gọn và minh bạch hơn trước rất nhiều. Cán bộ hướng dẫn tận tình, tôi không phải đi lại nhiều lần. Mô hình này rất thiết thực, nhất là với người lớn tuổi như tôi”.
Theo quy định mới từ ngày 1/7/2025, chủ tịch UBND xã, phường được quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trong một số trường hợp như từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp (trừ đất trồng lúa, rừng đặc dụng, phòng hộ hoặc khu vực cần bảo vệ nghiêm ngặt). Dù phải đảm bảo các điều kiện pháp lý, quy hoạch và tài chính, nhưng quyền xử lý trực tiếp tại cơ sở đã tạo ra “luồng sinh khí” mới trong cải cách thủ tục đất đai.
Nếu như trước đây, người dân muốn được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải nộp hồ sơ tại cấp huyện, thì nay được chuyển giao cho UBND cấp xã. Khi đủ điều kiện, hộ gia đình, cá nhân có thể hoàn tất thủ tục ngay tại nơi cư trú. Ngoài ra, thời gian giải quyết cũng được rút ngắn còn tối đa 3 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Toàn bộ quy trình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu không vượt quá 17 ngày, thay vì 20 ngày như trước. Theo đó, xã Phong Thổ đã chủ động tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ địa chính; điều chỉnh quy trình xử lý nội bộ; ứng dụng công nghệ thông tin vào giải quyết hồ sơ, thủ tục.
Anh Nguyễn Anh Tuấn (công chức Phòng Kinh tế xã) cho biết: “Thay vì tiếp nhận hồ sơ rồi chuyển lên huyện, nay xã trực tiếp thẩm định hiện trạng, kiểm tra quy hoạch và pháp lý. Dù áp lực hơn nhưng rõ ràng là sát thực tế và người dân hài lòng hơn”.
Trong tháng 7, xã Phong Thổ tiếp nhận và thực hiện đính chính nguồn gốc sử dụng đất đối với 9 giấy chứng nhận của 8 hộ gia đình; giải quyết đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho 1 hộ có đất trồng cây hàng năm.
Ông Lê Hữu Hồng - Chủ tịch UBND xã Phong Thổ khẳng định: “Việc phân cấp rõ ràng giúp xã chủ động hơn, tăng trách nhiệm trong thẩm định hồ sơ. Thực tế, sự hài lòng của người dân là thước đo hiệu quả của cải cách hành chính. Ngoài ra, tiếp xúc trực tiếp giữa cán bộ và người dân giúp xử lý nhanh những khúc mắc nhỏ, tránh tình trạng hồ sơ phải lòng vòng hoặc bị ách tắc vì thiếu thông tin”.
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, việc thực hiện cải cách hành chính ở xã Phong Thổ vẫn còn không ít rào cản kỹ thuật. Bởi, hạ tầng công nghệ chưa đáp ứng yêu cầu. Thiếu máy tính; phần mềm vận hành thiếu ổn định; mạng internet chập chờn khiến việc giải quyết hồ sơ đôi lúc gián đoạn. Mặt khác, nhiều người dân chưa quen nộp hồ sơ hoặc thanh toán trực tuyến, nhất là người lớn tuổi. Việc này gây chậm trễ trong xác minh, xử lý hồ sơ.
Triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp song hành cùng Nghị định số 151/2025/NĐ-CP của Chính phủ về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai, bộ máy hành chính ở cơ sở chính là bước đi quan trọng để đưa chính quyền đến gần dân hơn. Song, để phân quyền thực sự hiệu quả, số hóa là điều kiện tiên quyết, giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm sai sót, nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát. Và, xã Phong Thổ đang rất cần được hỗ trợ, giải quyết điều đó.