Cán bộ chiến sĩ quân hàm xanh hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích số.

Địa bàn biên giới tỉnh Lai Châu có đường biên giới dài 265,165km, sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 11 xã biên giới, 172 bản, trong đó 68 bản giáp biên; dân số 26.111 hộ với 124.520 nhân khẩu, gồm 20 dân tộc cùng sinh sống, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 85% dân số khu vực biên giới. Đại tá Nguyễn Ngọc Ánh – Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết: Đặc thù những bản làng vùng cao biên giới có địa hình rừng núi chia cắt, dân cư phân tán, điều kiện kinh tế nhiều khó khăn, không ít người dân chưa có điện thoại thông minh, với những người đã có thiết bị lại khó khăn trong việc sử dụng các ứng dụng số, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Trước thực tế đó, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông khảo sát những khu vực còn lõm sóng, đề xuất giải pháp nâng cấp hạ tầng viễn thông, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa hỗ trợ thiết bị cho người dân. Đến nay, 1.616 điện thoại thông minh với tổng trị giá hơn 3 tỷ đồng, cùng 1.616 sim 4G đã được trao tặng đồng bào khu vực biên giới.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải chia sẻ các tiện ích của VNeID cho người dân.

Những chiếc điện thoại được trao tận tay người dân không chỉ giúp kết nối thông tin, mà còn được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến, tìm kiếm kiến thức, học hỏi kinh nghiệm sản xuất và quảng bá sản phẩm địa phương. Theo đó, để những thiết bị ấy thực sự phát huy hiệu quả, cùng với nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, những người lính quân hàm xanh hôm nay còn đảm nhận một vai trò đặc biệt: trở thành những người thầy, người đồng hành đưa tri thức công nghệ đến với đồng bào vùng biên bằng chính sự gần gũi, kiên trì và trách nhiệm.

Bà con dân bản các xã vùng cao, biên giới được hướng dẫn sử dụng các thiết bị công nghệ số. 

Tại xã biên giới Sì Lở Lầu, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải (Bộ đội Biên phòng Lai Châu) được giao quản lý 14,778km đường biên giới, 9 mốc quốc giới và địa bàn 10/16 bản của xã. Để đồng hành cùng đồng bào trên hành trình chuyển đổi số, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải đã thành lập mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh đẩy nhanh chuyển đổi số” có từ 7 – 10 thành viên là các cán bộ, chiến sĩ. Sau những giờ thực hiện nhiệm vụ, các cán bộ, chiến sĩ lại xuống từng bản, từng hộ dân hướng dẫn và hỗ trợ bà con sử dụng dịch vụ công trực tuyến, từng bước tiếp cận với thế giới số. Từ cách cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, tra cứu, cập nhật các thủ tục hành chính trên môi trường mạng, đến việc sử dụng các tiện ích ngân hàng, thanh toán không dùng tiền mặt… Không chỉ hướng dẫn một lần, cán bộ, chiến sĩ còn kiên trì hỗ trợ để người dân tự thực hành, từng bước hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ.

Cán bộ, chiến sỹ biên phòng hướng dẫn bà con thao tác thành thục các ứng dụng trên thiết bị di động thông minh. 

Là một trong những hộ nghèo ở bản Hoang Thèn, xã Sì Lở Lầu, gia đình ông Cồ Lao U và bà Tẩn Lở Mẩy được Bộ đội Biên phòng Lai Châu trao tặng điện thoại thông minh từ tháng 8/2025. Trước hiên căn nhà nhỏ, Đại úy Phu Già Pô – Đội trưởng Đội Phòng, chống ma túy và tội phạm, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải tận tình hướng dẫn ông bà sử dụng ứng dụng VNeID. Cầm trên tay hai thẻ căn cước công dân cùng chiếc điện thoại, anh vừa thao tác mẫu, vừa giải thích bằng tiếng dân tộc từng bước, từ bật, tắt máy, mở ứng dụng, nhập thông tin cá nhân đến xác thực và lưu trữ dữ liệu trên hệ thống.

Đại úy Phu Già Pô chia sẻ: “Là người Hà Nhì sinh ra và lớn lên tại địa phương, tôi thấu hiểu những khó khăn của bà con khi tiếp cận công nghệ số. Đồng bào nơi đây chủ yếu là người Mông, Dao, Hà Nhì, nhiều người chưa từng sử dụng điện thoại thông minh. Vì vậy, chúng tôi phải hướng dẫn bằng tiếng dân tộc, cầm tay chỉ việc, giải thích tỉ mỉ từng thao tác và để bà con tự thực hành. Có hộ phải hướng dẫn cả buổi, thậm chí đến nhà hai, ba lần. Chỉ khi bà con biết sử dụng những ứng dụng thiết yếu phục vụ cuộc sống, chúng tôi mới thực sự yên tâm”.

Cán bộ chiến sỹ biên phòng hướng dẫn người dân cài đặt định danh điện tử. 

Sự kiên trì của những người lính quân hàm xanh dần giúp công nghệ trở nên gần gũi hơn với người dân vùng biên. Và với vợ chồng ông Cồ Lao U, chiếc điện thoại giờ đây không còn là vật dụng xa lạ, mà đã trở thành phương tiện kết nối với con cháu và hỗ trợ thực hiện các thủ tục cần thiết. Ông Cồ Lao U xúc động nói: “Vợ chồng tôi già rồi, trước giờ chỉ làm nương, quanh quẩn trong bản, cũng không có điện thoại. Được các chú bộ đội biên phòng tặng điện thoại, tôi mừng lắm nhưng ban đầu không dám bấm nhiều vì sợ hỏng. Các chú nhiều lần đến tận nhà chỉ bảo cách dùng. Bây giờ tôi biết gọi điện cho các con, lại có điện thoại để làm giấy tờ. Tôi vui lắm, vợ chồng tôi cảm ơn bộ đội nhiều”.

Mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh, đẩy nhanh chuyển đổi số” được khởi phát từ Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải từ tháng 2/2025 với nhiều phần việc cụ thể, như: Thiết kế tài liệu điện tử, panô, tờ gấp; dựng video clip; quản trị các nhóm Zalo cộng đồng, fanpage; trực tiếp hướng dẫn kỹ năng số cơ bản cho bà con như: tra cứu thủ tục, gửi phản ánh vi phạm, truy cập dịch vụ công... Quá trình triển khai mô hình ở Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, giúp nhiều người dân vùng biên Sì Lở Lầu dần quen, thành thạo các tiện ích số trên điện thoại thông minh. Từ hiệu quả thiết thực mang lại, mô hình được triển khai tại 100% các cơ quan, đơn vị trong lực lượng biên phòng tỉnh. Đến thời điểm hiện tại, 150 cán bộ được huy động thành lập 31 tổ công tác. Từ tháng 4/2026 đến nay đã tổ chức 286 buổi tuyên truyền cho 18.250 lượt người dân và hướng dẫn cài đặt, khai thác các nền tảng số, ứng dụng VNeID cho hơn 24.000 lượt người dân.

Cán bộ chiến sỹ đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà hướng dẫn bà con sử dụng hiệu quả thiết bị di động thông minh. 

Đại tá Nguyễn Ngọc Ánh - Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh khẳng định: Với quyết tâm giúp người dân biết sử dụng các tiện ích số, thấy được lợi ích và chủ động ứng dụng vào cuộc sống. Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng Lai Châu sẽ tiếp tục phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan khắc phục khó khăn về hạ tầng, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; đồng thời duy trì, nhân rộng những cách làm hiệu quả, phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Qua đó, từng bước đưa các tiện ích số đến gần hơn với đồng bào, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.