Nhân dân Hà Nội đón mừng Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị được giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội. Hà Nội, ngày 5/1/1946. (Nguồn: Bảo tàng Hồ Chí Minh)

80 năm giữa dòng chảy lịch sử, Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất - vẫn luôn là biểu tượng thiêng liêng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của ý Đảng lòng Dân, của bản sắc dân tộc hòa quyện tinh hoa thời đại, đồng hành cùng dân tộc vượt qua mọi khó khăn, thách thức, hướng tới tương lai tươi sáng.

Cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam khẳng định quyền làm chủ của nhân dân, được xem như mốc son sau độc lập, là bản anh hùng ca ghi dấu khai sinh một quốc thể mới, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân lao động. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn “Quốc hội ta do toàn dân tự do bầu cử, là đại biểu chân chính của nhân dân cả nước từ Bắc đến Nam” trở thành kim chỉ nam để Quốc hội luôn đồng hành cùng dân tộc. Luôn đặt “lợi ích quốc gia, dân tộc” lên trên hết, Quốc hội thể hiện trọng trách to lớn đưa chủ trương, đường lối của Đảng bước ra thực tiễn, luôn gắn bó máu thịt, đồng thuận khăng khít giữa Đảng với nhân dân.

Đến dự và phát biểu tại sự kiện đặc biệt ý nghĩa gặp mặt gần 2.000 đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ năm qua, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: 80 năm nhìn lại, con đường phát triển của Quốc hội Việt Nam là một hành trình kiên định, sáng tạo và không ngừng đổi mới. Từ cuộc Tổng tuyển cử lịch sử ngày 6/1/1946, cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên trong lịch sử nước ta, Quốc hội đã quyết nghị những vấn đề hệ trọng nhất của quốc gia.

Lịch sử đất nước ghi dấu những mốc son định hình tầm vóc của Quốc hội Việt Nam: Đó là Hiến pháp 1946, văn bản lập hiến đầu tiên khẳng định quyền lực thuộc về nhân dân. Đó là các Hiến pháp 1959, 1980, 1992 và 2013 và các lần sửa đổi, bổ sung Hiến pháp vào năm 2001; năm qua Quốc hội thông qua Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013… Từng mỗi thời kỳ mỗi bản hiến pháp đó đều soi rõ bước phát triển tư duy, thể chế, phản ánh trình độ phát triển mới của đất nước, thể chế hóa đường lối Đổi mới, bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Đồng chí Tổng Bí thư nêu rõ: Trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, rồi thời kỳ thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; bước vào công cuộc Đổi mới và hội nhập sâu rộng, Quốc hội luôn đồng hành cùng dân tộc, là nơi những quyết sách trọng đại thể theo ý chí và nguyện vọng của nhân dân được thảo luận dân chủ, thông qua thận trọng, triển khai quyết liệt…

Trước tình hình dịch Covid-19, biến đổi khí hậu, cách mạng công nghiệp 4.0, Quốc hội Khóa XV trước bao khó khăn, thách thức đã chứng tỏ bản lĩnh “đi trước một bước về thể chế”. Sau 5 năm, nhìn lại thành tựu qua 19 kỳ họp (bao gồm 9 kỳ họp bất thường), với gần 150 luật, 49 nghị quyết được Quốc hội Khóa XV thông qua nhiều nhất từ trước đến nay. Điều đó giúp xử lý các vấn đề khẩn cấp, cấp bách như dịch bệnh và các vấn đề kinh tế, với tinh thần xuyên suốt “lập pháp kiến tạo, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm”.

Điểm nhấn ấn tượng về sự nỗ lực đổi mới không ngừng, “Quốc hội số” năm qua trở thành điểm sáng lan tỏa và được khẳng định vững chắc, qua đó việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả phương thức tổ chức, hoạt động, rút ngắn khoảng cách từ hội trường Ba Đình tới nhiều bản làng xa xôi trong những quyết sách lớn mang tầm quốc gia và thời đại, gần gũi thực tiễn đời sống, xuất phát từ tâm tư, nguyện vọng của người dân.

Hoạt động giám sát cũng được đổi mới mạnh mẽ. Quốc hội đã tiến hành giám sát toàn diện việc thực hiện chính sách pháp luật về phòng, chống dịch Covid-19; giám sát chuyên đề về chuyển đổi số, chính sách tiền lương, bảo hiểm y tế, giải ngân đầu tư công…

Mọi hoạt động lập pháp, giám sát, các quyết định “quốc kế dân sinh” đều xuất phát từ lợi ích quốc gia dân tộc và nguyện vọng chính đáng của nhân dân, không để lọt các quy định cài cắm lợi ích nhóm. Yêu cầu đặt ra là xây dựng Quốc hội số thật sự là nơi cử tri có thể phản ánh kiến nghị, đề xuất và có thể giám sát công việc của Quốc hội, của mỗi đại biểu Quốc hội.

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, đất nước đứng trước thời cơ mới: Cơ cấu dân số vàng cuối cùng, cuộc cách mạng xanh, kinh tế số, hội nhập sâu rộng. Nhưng cũng là lúc phải đối mặt thách thức biến đổi khí hậu, cạnh tranh chiến lược, nợ công, chi phí dân số già… Đảng ta xác định: Quốc hội, Chính phủ phải “đi trước một bước về thể chế”, chuyển mạnh tư duy “làm luật để quản” sang “làm luật để phát triển”, tháo gỡ mọi điểm nghẽn, khơi thông mọi nguồn lực.

Nhiệm vụ đặt ra cho Quốc hội khóa XVI là hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện đại, minh bạch, dễ tiếp cận; rút ngắn chu kỳ làm luật; mở rộng lấy ý kiến chuyên gia, doanh nghiệp, giới trẻ; ứng dụng mạnh mẽ khoa học-công nghệ. Quốc hội số phải trở thành không gian mở, nơi cử tri có thể phản ánh, kiến nghị, giám sát trực tiếp từng đại biểu, từng kỳ họp, từng dự án luật.

80 năm chưa phải là chặng đường dài trong hành trình lịch sử của dân tộc, nhưng cũng đủ để khẳng định: Quốc hội Việt Nam không chỉ là cơ quan quyền lực cao nhất, mà còn là biểu tượng của khối đại đoàn kết, của ý chí tự cường, của khát vọng phát triển. Trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên hòa bình, hội nhập, phát triển bền vững, thông điệp xuyên suốt của Quốc hội vẫn luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội; nỗ lực phấn đấu cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện mục tiêu Việt Nam trở thành một đất nước dân giàu, nước mạnh, hùng cường và thịnh vượng, sánh vai với các cường quốc năm châu trong một thế giới hòa bình và hợp tác.

Trên hành trình đó, với trí tuệ và động lực đổi mới không ngừng, Quốc hội thể hiện bản lĩnh và dũng cảm đi trước một bước về thể chế, tiên phong mở đường, đi đầu quyết định những vấn đề khó, những việc mới của đất nước và thời đại chưa từng có tiền lệ, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển, vì lợi ích đất nước, Tổ quốc và nhân dân.