Hiện nay, khu vực KTTN đang dần khẳng định vai trò quan trọng trong đời sống và tăng trưởng của địa phương. Theo báo cáo của Sở Tài chính, tốc độ tăng trưởng của khu vực KTTN trên địa bàn đạt bình quân khoảng 8%/năm giai đoạn 2021-2025, tạo việc làm ổn định cho hơn 22.000 lao động và đóng góp trên 39% thu ngân sách địa phương; vốn đầu tư tư nhân chiếm tới 58% tổng vốn đầu tư của tỉnh, đây là tỷ trọng không nhỏ trong bối cảnh nền kinh tế địa phương còn manh mún, nhỏ lẻ. Mạng lưới hợp tác xã và hộ kinh doanh cũng là “xương sống” của nền sản xuất ở Lai Châu với hơn 210 hợp tác xã nông nghiệp, thu hút hơn 2.300 thành viên, tạo hàng nghìn việc làm và góp phần chuyển đổi sản xuất truyền thống sang quy mô hàng hóa.
Tuy nhiên, nền KTTN ở tỉnh chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã vừa và hộ kinh doanh cá thể cơ bản đều gặp khó khăn về vốn, công nghệ, hạ tầng và thị trường tiêu thụ. Địa hình chia cắt, chi phí logistics cao, thị trường nội tỉnh hẹp… là những “điểm nghẽn”, nếu không được tháo gỡ bằng chính sách đủ mạnh sẽ khó bứt phá. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp bách cho chính quyền tỉnh trong việc cụ thể hóa các chủ trương phát triển khu vực KTTN, đúng với tinh thần “mở đường” mà Nghị quyết số 68-NQ/TW đã đề ra.
Ông Giàng A Tính - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: “Tinh thần của Nghị quyết số 68-NQ/TW chính là tạo hành lang pháp lý thông thoáng, bình đẳng để người dân và doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất, nhất là trong các lĩnh vực thế mạnh của tỉnh như: nông nghiệp hàng hóa, chế biến nông - lâm sản, du lịch cộng đồng và dịch vụ... Hiện, tỉnh đang tập trung cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, thủ tục, tín dụng và đồng hành cùng doanh nghiệp ngay từ cơ sở, để KTTN thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững”.

Tinh thần “mở đường - tạo lực” của Nghị quyết số 68-NQ/TW được chính quyền các cấp trong tỉnh cụ thể hóa bằng những thay đổi từ thể chế đến đời sống kinh tế. Bước đầu tỉnh tập trung cải cách mạnh thủ tục hành chính, giảm chi phí gia nhập thị trường cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Cơ chế “một cửa”, dịch vụ công trực tuyến và đăng ký kinh doanh điện tử đã giúp thời gian xử lý hồ sơ rút ngắn rõ rệt, tạo điều kiện để dòng vốn tư nhân đi vào sản xuất - kinh doanh nhanh. Hiệu quả của môi trường thông thoáng thể hiện rõ ở 2 địa bàn kinh tế trọng điểm của tỉnh. Đó là, phường Tân Phong hiện có 36 hợp tác xã, hơn 2.400 cơ sở sản xuất, kinh doanh, tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 3.000 tỷ đồng mỗi năm, thu nhập bình quân đạt 59 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 1,7%. Đối với phường Đoàn Kết - trung tâm hành chính và thương mại của tỉnh tập trung nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp dịch vụ, vận tải, xây dựng và bán lẻ, trở thành “đầu mối” lưu thông hàng hóa cho toàn đô thị và các xã, bản trong tỉnh. Sự thay đổi từ cơ chế chính sách đến từng hộ sản xuất đã thay đổi hướng đi cho KTTN Lai Châu, mở ra cơ hội cải thiện sinh kế cho người dân.
Ông Triệu Tiến Nải - Giám đốc Hợp tác xã Sâm Lai Châu cho biết: “Với những hợp tác xã ở vùng cao như chúng tôi, Nghị quyết số 68-NQ/TW đã tạo luồng sinh khí mới. Trước đây, việc tiếp cận đất đai, vốn vay, thủ tục đầu tư còn nhiều rào cản, sản xuất chỉ dừng ở quy mô nhỏ. Từ khi tỉnh triển khai mạnh mẽ các chính sách theo tinh thần nghị quyết, chúng tôi được hỗ trợ hoàn thiện pháp lý, kết nối tín dụng, mở rộng vùng nguyên liệu và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại... Hợp tác xã mạnh dạn đầu tư chế biến, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm sâm, dược liệu của địa phương tiếp cận thị trường trong, ngoài tỉnh và trên các sàn thương mại điện tử”.

Nghị quyết số 68-NQ/TW đã trao cho khu vực KTTN vị thế mới trong chiến lược phát triển quốc gia. Với Lai Châu, đó cũng chính là cơ hội để bứt ra khỏi điểm nghẽn của một nền kinh tế nhỏ, phân tán và phụ thuộc nhiều vào ngân sách. Khi “con đường chính sách” được khai thông bằng cải cách thể chế, môi trường đầu tư minh bạch và sự đồng hành thực chất của chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh sẽ có đủ niềm tin để mở rộng sản xuất, đầu tư dài hạn và gắn bó với quê hương. KTTN mạnh lên không chỉ tạo ra tăng trưởng, mà còn tạo sinh kế bền vững, giữ dân ở lại bản làng, giữ nhịp phát triển cho vùng cao. Đây chính là con đường để Lai Châu phát triển xanh, nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.