<> Khai mạc kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XIV

Đảm bảo thời gian, nội dung chương trình, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận tình hình vi phạm pháp luật, tội phạm năm 2020, diễn biến, tính chất và đặc điểm của tình hình vi phạm pháp luật so với năm 2019; những vấn đề vi phạm pháp luật và tội phạm nổi lên mà dư luận xã hội, cử tri quan tâm. Đánh giá kết quả công tác điều tra các vụ án hình sự, việc chấp hành các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự trong công tác điều tra, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục. Đánh giá rõ tình hình tham nhũng hiện nay về tính chất, mức độ, hậu quả so với các giai đoạn trước và năm 2019…

Đồng chí Tống Thanh Bình - Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu tham gia thảo luận trực tuyến.

Tham gia thảo luận, các đại biểu cho rằng, báo cáo đã phản ánh đầy đủ kết quả các mặt công tác, chỉ tiêu đạt được, hạn chế, vướng mắc, nguyên nhân và giải pháp khắc phục trong thời gian tới. Đồng thời ý kiến, kiến nghị một số nội dung liên quan. Đối với tỉnh Lai Châu, đồng chí Tống Thanh Bình - Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tham gia nhiều ý kiến tâm huyết. Về cơ bản, đồng chí đồng tình, nhất trí cao với báo cáo công tác của các đơn vị trình Quốc hội cũng như ý kiến của đại biểu đã phát biểu. Nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, thực hiện ở địa phương, đồng chí ý kiến, kiến nghị một số nội dung:

Thứ nhất, về thực hiện công tác đưa người nghiện ma túy vào cơ sở cai nghiện bắt buộc thời gian qua luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, cơ quan liên quan đã chủ động phòng ngừa, đấu tranh phòng, chống tệ nạn ma túy, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Tuy nhiên, từ thực tiễn công tác xem xét, áp dụng biện pháp xử lý hành chính (cai nghiện bắt buộc) tại Tòa án ở nhiều địa phương, đơn vị còn gặp khó khăn, nhất là xác định chính xác người bị đề nghị lại chủ yếu dựa vào thông tin tại các tài liệu trong hồ sơ do cơ quan có thẩm quyền thực hiện. Hơn nữa, đối với trường hợp người bị đề nghị vắng mặt không có lý do chính đáng tại phiên họp thì việc xác định người bị đề nghị của Tòa án lại càng khó khăn hơn, đặc biệt ở các địa phương miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Sớm có giải pháp khắc phục vướng mắc trên, đề nghị xem xét sửa đổi, bổ sung một số quy định của Pháp lệnh số 09, ngày 20/01/2014 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa, cụ thể như sau:

Về tham gia phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính: Tại Khoản 2, Điều 19 quy định… trường hợp vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc có yêu cầu xem xét vắng mặt thì Tòa án vẫn tiến hành phiên họp. Đề nghị xem xét, sửa đổi lại là: trường hợp vắng mặt mà có yêu cầu xem xét vắng mặt thì Tòa án vẫn tiến hành phiên họp. Trường hợp vắng mặt không có lí do chính đáng thì Tòa án có thể hoãn phiên họp và yêu cầu Trưởng công an cấp có thẩm quyền dẫn giải.

Xem xét, bổ sung Điều 15, Khoản 3. Trong thời hạn 01 ngày làm việc, kể từ ngày lý do tạm đình chỉ quy định tại Khoản 2 của Pháp lệnh này không còn thì Tòa án phải ra quyết định tiếp tục giải quyết việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính và gửi quyết định đó cho những người quy định tại Khoản 2, Điều 19 của Pháp lệnh này, cơ quan đề nghị, Viện Kiểm sát cùng cấp. Quyết định tạm đình chỉ hết hiệu lực kể từ ngày ban hành quyết định tiếp tục giải quyết việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính và Tòa án tiếp tục giải quyết việc kể từ khi ban hành quyết định tiếp tục giải quyết việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính.

Thứ 2: Ngày 17/3/2020, Chính phủ ban hành Nghị định số 33 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 62, ngày 18/7/2015 về quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự, có hiệu lực thi hành từ 1/5/2020 quy định về chủ động ra quyết định thi hành án. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng còn một số vướng mắc, có nhiều cách hiểu và thực hiện chưa thống nhất. Đề nghị Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan có văn bản hướng dẫn cụ thể.

Thứ 3: Đối với công tác áp dụng ghi âm, ghi hình có âm thanh trong hoạt động tố tụng hình sự. Theo quy định tại Điều 183, 442 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, việc tiến hành hỏi cung bị can và lấy lời khai của pháp nhân thương mại, người có quyền lợi, nghĩa vụ hoặc đại diện hợp pháp liên quan đến các vụ án hình sự phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.

Theo Quyết định số 371, ngày 9/3/2016 của Chính phủ thì chậm nhất đến ngày 01/01/2020 việc tiến hành hỏi cung bị can và lấy lời khai của pháp nhân thương mại, người có quyền lợi, nghĩa vụ hoặc đại diện hợp pháp liên quan đến các vụ án hình sự phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh phải được thực hiện thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Ngày 11/9/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1172, phê duyệt Đề án về cơ sở vật chất, bộ máy, cán bộ và lộ trình cụ thể thực hiện việc ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh, việc hỏi cung bị can theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, về cơ bản các địa phương vẫn chưa thể triển khai áp dụng vì không có hệ thống cơ sở vật chất, kỹ thuật trang bị phù hợp cho các phòng hỏi cung. Đề nghị Bộ Công an, Viện KSND tối cao cùng các bộ, ngành liên quan sớm xây dựng và ban hành các văn bản hướng dẫn, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình chuyên môn, nguồn lực hỗ trợ từ Trung ương và sẵn có của địa phương thực hiện công tác này. Đảm bảo việc ghi âm, ghi hình có âm thanh trong hoạt động hỏi cung bị can và lấy lời khai người bị tạm giữ, liên quan đến vụ án… được thực hiện, áp dụng đồng bộ theo lộ trình và chỉ đạo của Chính phủ.

Kết thúc nội dung thảo luận, các cơ quan giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội đã nêu.