Là đơn vị trường nhiều năm liền có nhiều sáng kiến kinh nghiệm hay và công trình nghiên cứu KHKT của giáo viên và học sinh; Trường THCS xã Mường Kim luôn chú trọng công tác nghiên cứu KHKT và viết sáng kiến, cải tiến kinh nghiệm. Từ năm 2017 đến nay, trường có 3 công trình nghiên cứu khoa học của giáo viên, học sinh đạt giải là: con lăn sơn nhà tự động, máy quét rác tự động, máy bơm nước tăng áp tự động. Năm 2019, có 12 sáng kiến kinh nghiệm với 27 giáo viên tham gia được trường công nhận; 10 sáng kiến với 17 giáo viên tham gia được cấp huyện công nhận.

Theo chia sẻ của thầy Cao Mạnh Hùng - Hiệu trưởng Trường THCS xã Mường Kim: Trường thành lập nhóm nghiên cứu khoa học và giao cho một đồng chí Hiệu Phó phụ trách, còn giáo viên có đồng chí Cầm Văn Cường trực tiếp thực hiện hướng dẫn, giúp đỡ học sinh nghiên cứu KHKT. Trường thường xuyên tuyên truyền, động viên, khích lệ cán bộ, giáo viên, học sinh về phát huy khả năng bản thân trong nghiên cứu khoa học. Đồng thời, ban hành quy chế khen thưởng giáo viên, học sinh có sản phẩm nghiên cứu khoa học và hướng dẫn học sinh tham gia nghiên cứu KHKT đạt giải. Tất cả vật liệu, phụ kiện giúp công tác nghiên cứu KHKT nhà trường đầu tư, giáo viên, học sinh bỏ công sức nghiên cứu, lắp ráp.

Từ phong trào nghiên cứu khoa học, một nhóm nghiên cứu học sinh Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Khoen On chế tạo thành công “dụng cụ cung cấp nước tự động cho gia cầm làm từ rác thải nhựa”. Dụng cụ này tự động cung cấp nước uống cho gà, ngan, vịt, vật nuôi khác; đảm bảo nước luôn sạch, đặc biệt giảm công chăm sóc vật nuôi. Dụng cụ này dùng các loại vật liệu như: chậu nhựa cũ, vỏ chai nhựa, lò xo nén, ống nước… dễ gia công, dễ lắp đặt, sử dụng. Nhóm nghiên cứu mong muốn phát minh mới sẽ góp phần giải quyết vấn đề cung cấp nước uống tự động cho vật nuôi đối với các hộ chăn nuôi tại các lán trại, trang trại. Từ đó, thúc đẩy hoạt động kinh tế nông nghiệp, đem lại thu nhập cho nông dân.

Mô hình nghiên cứu máy quét rác tự động của thầy và trò Trường THCS xã Mường Kim, huyện Than Uyên.

Để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến cải tiến kinh nghiệp trong các nhà trường, ngành Giáo dục huyện Than Uyên đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích phong trào: “Viết sáng kiến và cải tiến kinh nghiệm” đến cán bộ, giáo viên và học sinh. Phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ nhà giáo có kiến thức cơ bản; định hướng nghiên cứu phù hợp địa phương, năng lực học sinh. Đồng thời, chỉ đạo các đơn vị trường triển khai tổ chức hoạt động nghiên cứu KHKT để học sinh thực hành, vận dụng vào thực tiễn. Trong đó, tập trung vào nghiên cứu, sáng chế các máy móc hoạt động phục vụ cho cuộc sống hàng ngày; triển khai áp dụng KHKT vào xây dựng mô hình chăn nuôi: gà, lợn, trồng rau xanh… vừa củng cố kiến thức, hình thành kỹ năng sống cho học sinh.  

Trao đổi với chúng tôi, anh Trịnh Ngọc Hải - Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Than Uyên cho biết: “Trong giai đoạn hiện nay, ngành Giáo dục đang thực hiện mạnh mẽ việc đổi mới giáo dục gắn với đẩy mạnh các phong trào tự nghiên cứu, đưa ra biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục phù hợp đối tượng học sinh. Thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, các trường tiểu học, THCS phải xây dựng các chủ đề dạy học tích hợp, liên môn, giáo dục STEM để thầy cô nghiên cứu, triển khai hướng dẫn cho học sinh. Khuyến khích, vận động các nhà giáo tích cực viết sáng kiến, cải tiến kinh nghiệm trong công tác dạy học; từ đó đề xuất cách làm hay, sáng tạo trong hoạt động giáo dục, nâng cao chất lượng dạy và học. Phòng cũng thường xuyên đẩy mạnh phong trào tự học, tự nghiên cứu, sáng tạo trong các nhà trường để nuôi dưỡng học sinh có năng lực, khả năng thực hiện nhiệm vụ giáo dục trong thời gian tới.

Năm học 2019 - 2020, huyện Than Uyên có 35 trường, 677 lớp với tổng số trên 19.000 học sinh ở 3 cấp học. Trong đó, 5.600 học sinh THCS, 8.200 học sinh tiểu học và trên 5.200 trẻ bậc học mầm non. Chỉ tính riêng trong năm học 2018 - 2019, UBND huyện đã công nhận 166 sáng kiến, trong đó mầm non 73 sáng kiến, tiểu học 46 sáng kiến, THCS 47 sáng kiến và UBND tỉnh công nhận 3 sáng kiến; có 4 sản phẩm mang dự thi sáng tạo khoa học cấp tỉnh.

Bên cạnh kết quả đạt được trong hoạt động nghiên cứu KHKT, viết sáng kiến, cải tiến kinh nghiệm trong các đơn vị trường học thì khó khăn hiện nay giáo viên kiến thức thực tiễn chưa nhiều; học sinh khả năng, năng lực KHKT còn hạn chế nhất định; việc hỗ trợ kinh phí tổ chức hoạt động nghiên cứu chưa được nhiều... Khắc phục khó khăn này, theo anh Trịnh Ngọc Hải - Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Than Uyên: Ngành tiếp tục đẩy mạnh tập huấn bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ nhà giáo, trên cơ sở đó có nền tảng hướng dẫn, định hướng cho học sinh trong quá trình triển khai các hoạt động nghiên cứu KHKT trong nhà trường. Khuyến khích lòng đam mê nghiên cứu khoa học của học sinh, nhà giáo; khen thưởng, tôn vinh những tập thể, cá nhân có thành tích trong thực hiện phong trào nhằm lan tỏa rộng rãi trong các trường học…

Từ việc đẩy mạnh nghiên cứu KHKT và viết sáng kiến, cải tiến kinh nghiệm trong các nhà trường của ngành Giáo dục Than Uyên bước đầu mang lại hiệu quả; góp phần nâng chất lượng giáo dục trong tình hình mới.