Đồng chí Mạc Quang Dũng - Giám đốc Sở KH&CN cho biết: Phát huy vai trò, chức năng, nhiệm vụ, Sở KH&CN tham mưu cho tỉnh đề ra những định hướng, ban hành cơ chế chính sách, chương trình về KH&CN kịp thời, hiệu quả. Hoạt động nghiên cứu KH&CN tiếp tục đẩy mạnh, toàn diện trên các lĩnh vực, được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất và đời sống. Các nhiệm vụ được triển khai, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng, nhân rộng các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị các sản phẩm nông sản chủ lực. Những năm gần đây, tỉnh tổ chức nhiều sự kiện lớn như: Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam; Hội chợ Sâm Lai Châu; Hội thảo khoa học “Sâm Lai Châu - Tiềm năng và định hướng phát triển”... góp phần quảng bá, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng của tỉnh đến thị trường trong nước và quốc tế. Đồng thời, giới thiệu tiềm năng, lợi thế và chính sách của tỉnh; tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong và ngoài nước tìm hiểu nhằm xúc tiến hợp tác đầu tư, liên kết với người dân sản xuất kinh doanh, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Giai đoạn 2020-2024, Sở KH&CN đã tổ chức quản lý triển khai 57 nhiệm vụ KH&CN, trong đó có 5 đề tài, dự án KH&CN cấp quốc gia và 52 đề tài, dự án KH&CN cấp tỉnh. Các đề tài, dự án nghiên cứu, ứng dụng KH&CN cung cấp luận cứ, luận chứng quan trọng trong công tác xây dựng, hoạch định chủ trương, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh như: Đề án Phát triển văn hoá, Nghị quyết số 17-NQ/TU về phát triển sâm Lai Châu giai đoạn 2024-2030, định hướng đến năm 2035, Đề án Phát triển mắc-ca, Đề án Phát triển hàng hóa tập trung... Tập trung phục tráng 5 giống lúa bản địa, cải thiện năng suất chất lượng của 42 giống cây trồng và đưa thử nghiệm 16 giống cây trồng, vật nuôi, chuyển giao 74 quy trình kỹ thuật cho hơn 2.486 người dân; tăng năng suất các giống cây trồng, vật nuôi từ 15 - 48%; nghiên cứu phát triển một số sản phẩm theo chuỗi giá trị, trong đó chú trọng chế biến sâu và hỗ trợ phát triển thương hiệu, thị trường sản phẩm. Đặc biệt quan tâm phát triển các sản phẩm đặc sản, chủ lực của tỉnh như: chè, gạo, sâm Lai Châu, bảy lá một hoa, lan kim tuyến, đỗ trọng...

Nông dân xã San Thàng (thành phố Lai Châu) sử dụng cơ giới trong sản xuất nông nghiệp.

Trong 5 loại giống lúa bản địa được phục tráng phải kể tới nếp khẩu hốc tại xã Nậm Sỏ (huyện Tân Uyên), năng suất trung bình đạt 19 tạ/ha, cao hơn so với giống khẩu hốc trước khi phục tráng là 8 tạ/ha. Được biết, khẩu hốc là giống lúa nếp nương bản địa có hương vị đặc trưng, thơm ngon, vị đậm, dẻo… của dân tộc Mông ở xã Nậm Sỏ. Loại giống này được bà con trồng trên nương - nơi có độ cao trên 1.500m so với mặt nước biển.
Hay như phục tráng giống lúa khẩu lương phửng tại huyện Phong Thổ và nếp tan pỏm tại huyện Than Uyên với quy mô 5.000m2. Theo đó, năm 2022, Trung tâm Chuyển giao Công nghệ và Khuyến nông (Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam) đã xây dựng dự án, hỗ trợ các địa phương phục tráng và xây dựng nhãn hiệu sản phẩm 2 giống lúa này. Sau khi triển khai nghiên cứu và gieo trồng thử nghiệm, 2 giống lúa được đưa vào sản xuất trong vụ mùa năm 2024, đạt năng suất 52 - 56 tạ/ha, cao hơn từ 1 - 6 tạ/ha so với trước đây. Chất lượng gạo cũng vượt trội hơn, lợi nhuận đạt hơn 50 triệu đồng/ha.
Ông Đỗ Ngọc Tú - Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Than Uyên chia sẻ: Giống lúa tan pỏm được trồng ở xã Tà Hừa với diện tích hơn 46ha. Lúa sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất trung bình đạt 55 tạ/ha (tăng 5 tạ/ha so với năm 2022 trở về trước).
Cùng với việc ứng dụng KH&CN trong lĩnh vực nông nghiệp, Sở KH&CN thực hiện hiệu quả công tác hướng dẫn xác lập quyền sở hữu công nghiệp, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân sử dụng hiệu quả văn bằng bảo hộ; xây dựng và phát triển thương hiệu các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP... của tỉnh. Hoạt động đổi mới công nghệ, ứng dụng kết quả nghiên cứu KH&CN đã hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã ứng dụng và đổi mới dây chuyền, thiết bị công nghệ; mô hình ứng dụng KH&CN. Qua đó, các doanh nghiệp đã tiếp nhận và làm chủ công nghệ, năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hoá tăng 20% - 35%, tiết kiệm 10 - 15% nhiên liệu, chi phí sản xuất giảm 25%.
Ngoài ra, còn tập trung hướng dẫn doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân thực hiện truy xuất sản phẩm hàng hóa, đăng ký mã số mã vạch, đăng ký tham dự giải thưởng chất lượng quốc gia... Đã hướng dẫn 5 doanh nghiệp duy trì vận hành hệ thống quản lý chất lượng theo hệ thống an toàn thực phẩm ISO 22000:2005, VietGAP, Rainforest; HACCP và ISO 9001; hỗ trợ 2 doanh nghiệp duy trì mô hình quản lý, truy xuất, giám sát nông sản minh bạch và kết nối thị trường theo hướng thông minh cho một số sản phẩm nông sản chè, miến dong...
Đồng chí Mạc Quang Dũng nhấn mạnh: Để KH&CN thực sự trở thành động lực góp phần phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới, cần tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp về ứng dụng KH&CN trên địa bàn tỉnh. Chú trọng công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về vai trò nền tảng, động lực, giải pháp đột phá của KH&CN để phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, đổi mới công tác quản lý triển khai các đề tài, dự án KH&CN nhằm lựa chọn các đề tài, dự án gắn với nhu cầu thực tế và có tính ứng dụng cao. Phát triển KH&CN phải hướng trọng tâm vào việc đẩy nhanh ứng dụng chuyển giao KH&CN vào sản xuất là chủ yếu; đồng thời, nghiên cứu đón đầu một số lĩnh vực công nghệ phù hợp với đặc điểm tự nhiên, xã hội và trình độ phát triển của tỉnh.