Theo kế hoạch, vụ đông xuân năm nay, toàn tỉnh gieo cấy 6.756ha, phấn đấu năng suất đạt 56,51 tạ/ha, sản lượng ước đạt 38.175 tấn, tập trung chủ yếu tại các xã vùng thấp trên địa bàn tỉnh như: Bum Nưa, Mường Tè, Tân Uyên, Mường Than... Xác định vụ lúa đông xuân có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và thu nhập cho người dân, ngay khi kết thúc thu hoạch vụ mùa, các xã trên địa bàn tỉnh tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân khẩn trương vệ sinh đồng ruộng, làm đất, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để gieo cấy đúng khung thời vụ. Những ngày thời tiết thuận lợi, nông dân ra đồng cày bừa, phơi đất nhằm hạn chế sâu bệnh, cải tạo đất, tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng tốt ngay từ đầu vụ. Việc lựa chọn và chuẩn bị giống lúa cũng được các địa phương đặc biệt quan tâm. Nông dân được hướng dẫn sử dụng các giống lúa có năng suất, chất lượng cao, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của tỉnh như: séng cù, HN6, PC6, hương thơm số 1, bắc thơm số 7, J02, nếp 97… Gieo cấy cùng giống trên một diện tích nhằm thuận lợi chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch đồng loạt.
Ông Tống Văn Nam (bản Giẳng, xã Mường Tè) chia sẻ: “Vụ đông xuân năm trước, từ gần 1 tấn thóc thu về, ngoài phục vụ nhu cầu gia đình, tôi cũng bán một phần. Năm nay, gia đình gieo cấy hơn 1.000m2 lúa giống bắc thơm số 7 và nếp địa phương. Ruộng được làm kỹ, nước đủ nên cũng yên tâm hơn, chỉ mong thời tiết thuận lợi để mùa vụ đạt năng suất”.
Ngay từ đầu vụ, các địa phương chủ động công tác thủy lợi, tổ chức nạo vét, phát dọn kênh mương, tu sửa, bảo dưỡng các công trình thủy lợi; điều tiết nước hợp lý để phục vụ gieo cấy và chăm sóc lúa. Quản lý, sử dụng nước tưới được chú trọng, nhất là tại những khu vực có nguy cơ thiếu nước đầu vụ, bảo đảm sản xuất ổn định.

Nông dân xã Bum Nưa làm đất cấy lúa vụ đông xuân.

Đồng chí Lý Văn Hưng - Phó Chủ tịch UBND xã Bum Nưa cho biết: “Theo kế hoạch, xã thực hiện sản xuất trên 130ha lúa với các giống chủ yếu như: thiên ưu 8, hương thơm số 1, PC6. Ngay từ đầu vụ, chúng tôi đã chỉ đạo bà con chủ động làm đất, chăm sóc mạ đúng kỹ thuật, cấy cùng giống trên một diện tích. Đồng thời, duy tu, bảo dưỡng hệ thống kênh mương nội đồng và các tuyến mương chính bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất. Sau khi gieo cấy xong, bà con phải tiến hành bón phân, làm cỏ, sục bùn, tỉa dặm những diện tích lúa bị chết do gieo thưa hoặc ngập úng, tạo sự đồng đều, bảo đảm mật độ”.
Phòng chuyên môn các xã hướng dẫn bà con cách sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng chủng loại, đúng liều lượng, ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Các ngành chức năng tăng cường kiểm tra thị trường vật tư nông nghiệp, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, góp phần bảo vệ quyền lợi cho người sản xuất.
Nâng cao hiệu quả canh tác, ngành Nông nghiệp tỉnh đẩy mạnh công tác tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho nông dân. Nội dung tập trung vào kỹ thuật: gieo mạ, gieo cấy đúng khung thời vụ, bón phân cân đối, chăm sóc lúa theo từng giai đoạn sinh trưởng và các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại. Việc đưa cơ giới hóa vào sản xuất được đẩy mạnh, giúp giảm công lao động, tiết kiệm chi phí và bảo đảm tiến độ thời vụ. Đặc biệt, trong vụ đông xuân, thời tiết thường diễn biến phức tạp, có thể xuất hiện rét đậm, rét hại, sương muối ảnh hưởng đến mạ và lúa mới cấy. Trước tình hình đó, các xã chủ động xây dựng phương án phòng, chống rét cho cây trồng; hướng dẫn nông dân che phủ nilon cho mạ, giữ mực nước phù hợp trên ruộng, điều chỉnh lịch gieo cấy linh hoạt; không bón phân đạm khi nhiệt độ xuống thấp để hạn chế thiệt hại.
Ngay từ đầu năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành công văn chỉ đạo sản xuất lúa vụ đông xuân năm 2025-2026. Trong đó, yêu cầu UBND các xã căn cứ điều kiện thực tế bố trí lịch thời vụ gieo cấy phù hợp với diễn biến thời tiết. Phấn đấu trà sớm gieo cấy trong tháng 1/2026; trà chính vụ và trà muộn ưu tiên sử dụng các giống trung và ngắn ngày, phấn đấu kết thúc gieo cấy trong tháng 2/2026. Tới thời điểm hiện tại, nông dân trong tỉnh đã làm đất được 6.136ha; diện tích gieo mạ và quy cấy đạt 5.112ha; tỷ lệ mạ được che phủ nilon ước đạt 76,5%. Diện tích gieo cấy đạt 2.076ha, trong đó: 1.494ha cấy, 582ha gieo thẳng, tăng 37ha so với cùng kỳ năm 2025.
Với sự chuẩn bị sớm, sản xuất vụ lúa đông xuân trên địa bàn tỉnh đang diễn ra đúng kế hoạch. Đây là nền tảng quan trọng để cây trồng đạt năng suất, sản lượng theo mục tiêu đề ra, góp phần ổn định đời sống và thúc đẩy nông nghiệp địa phương phát triển bền vững.