Đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn

Đầu tư công cũng đang tạo động lực trực tiếp cho phát triển nông nghiệp hàng hóa, tại nhiều địa phương các tuyến đường nội đồng và công trình thủy lợi hoàn thành giúp mở rộng vùng lúa chất lượng cao và chè hàng hóa, hình thành chuỗi giá trị nông sản ổn định hơn. Nhiều dự án hạ tầng giao thông hoàn thành mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng như ở xã: Bình Lư, Khổng Lào, Sin Suối Hồ, Than Uyên… Các điểm du lịch trước đây khó tiếp cận nay thu hút ngày càng nhiều du khách trong và ngoài nước, tạo nguồn thu nhập mới cho người dân bản địa.

“Giao thông thuận lợi hơn, lượng khách du lịch vì thế cũng tăng hơn trước rất nhiều. Người dân có thêm thu nhập từ dịch vụ lưu trú, bán nông sản và sản phẩm thổ cẩm truyền thống. Trước đây, cả bản chỉ biết trồng lúa, giờ có nghề mới, thu nhập ổn định rồi” -  Trưởng bản Sin Suối Hồ (xã Sin Suối Hồ) Vàng A Chỉnh tâm sự.

Ông Bùi Quang Vinh - Giám đốc Sở Xây dựng cho biết: Hạ tầng giao thông chính là chìa khóa để phát triển kinh tế của tỉnh. Không ít nhà đầu tư dù đánh giá cao tiềm năng địa phương nhưng vẫn e ngại do hạ tầng giao thông chưa đáp ứng yêu cầu. Bởi vậy, khi các tuyến đường mới được đầu tư, xây dựng, nút thắt về kết nối được tháo gỡ, chi phí logistics giảm xuống, cơ hội thu hút đầu tư vào công nghiệp chế biến, du lịch và nông nghiệp hàng hóa sẽ lớn hơn rất nhiều. Từ đó, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh.

Những ngày đầu tháng 6, trên các công trường xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới của tỉnh, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Tại xã Pa Tần, Trường Phổ thông Nội trú liên cấp TH&THCS Pa Tần đang thi công với tổng mức đầu tư 263,5 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương bố trí năm 2026 là 127 tỷ đồng; đến nay, công trình đã giải ngân đạt gần 49,72% kế hoạch năm. Cùng với đó, công trình Trường Phổ thông Nội trú liên cấp TH&THCS xã Bum Nưa đã giải ngân 46,56%; xã Hua Bum đạt 34,86%; xã Dào San đạt 23,35%. Đặc biệt, tại các công trường này có hàng trăm lao động địa phương được tuyển dụng vào làm việc. Các doanh nghiệp vận tải, cung ứng vật liệu xây dựng, dịch vụ ăn uống cũng được hưởng lợi từ nhu cầu gia tăng trên công trường.

3 trục giao thông này, khi hoàn thành sẽ tạo thành mạng lưới kết nối liên hoàn từ vùng cao biên giới xuống đồng bằng và các trục kinh tế quốc gia.

Nỗ lực gỡ khó

Lai Châu có địa hình chia cắt mạnh, nhiều công trình nằm ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa nên quá trình triển khai luôn đối mặt với những khó khăn lớn như: chi phí vận chuyển vật liệu, tổ chức thi công và giải phóng mặt bằng, mùa mưa kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ. Một trong những thách thức lớn nhất là công tác giải phóng mặt bằng. Tại nhiều dự án trọng điểm, mặc dù nguồn vốn đã được bố trí nhưng tiến độ triển khai vẫn phụ thuộc vào các thủ tục bồi thường, hỗ trợ tái định cư và bàn giao mặt bằng sạch. Không ít công trình phải thi công cầm chừng như tuyến đường và mặt bằng đô thị nối trụ sở UBND phường Đoàn Kết (cũ) đến đường giao số 17, phường Quyết Tiến (cũ); dự án Hồ chứa nước Giang Ma; đường thị trấn Tam Đường (cũ) hay dự án kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc; Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên...

Theo ông Trần Văn Sứng - Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, hệ thống hồ sơ địa chính chưa đồng bộ gây khó khăn trong việc xác minh, thẩm định nguồn gốc đất. Đơn giá bồi thường dù đã ban hành nhưng vẫn còn bất cập, phải điều chỉnh trong quá trình thực hiện.

Trước những khó khăn trên, tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng thực hiện rà soát, đo đạc, kiểm đếm sớm trước khi bố trí vốn đầu tư. Tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân để tạo sự đồng thuận về phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư; kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp lấn chiếm đất, xây dựng trái phép hoặc tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Rà soát, cắt giảm các thủ tục chồng chéo; đẩy mạnh giải quyết hồ sơ trên môi trường số. Lựa chọn nhà thầu có năng lực tài chính, kinh nghiệm thi công. Tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ, kiên quyết điều chuyển vốn đối với dự án chậm triển khai, giải ngân thấp…

Tại Phiên họp thường kỳ của UBND tỉnh tháng 6 vừa qua, đồng chí Hà Quang Trung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, đầu tư công không chỉ nhằm hoàn thành các công trình xây dựng mà còn phải tạo động lực lan tỏa cho phát triển kinh tế - xã hội.

Từ những tuyến đường xuyên núi đến các công trình dân sinh nơi biên giới xa xôi, đầu tư công đang góp phần thay đổi từng ngày diện mạo vùng cao Tây Bắc. Phía sau những con số giải ngân là kỳ vọng về một Lai Châu phát triển nhanh và bền vững hơn trên hành trình hội nhập cùng cả nước.