Ông Vàng A Quẩy – Chủ tịch UBND xã Tung Qua Lìn cho biết: Đến nay, xã Tung Qua Lìn có trên 100% hộ dân được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh và nước sạch theo quy định. 2 cơ sở nuôi cá hồi đảm bảo quy định về môi trường. 37/465 hộ làm nhà tiêu hợp vệ sinh. 199/465 hộ có chuồng trại chăn nuôi đảm bảo.

Tuy nhiên, tỷ lệ hộ có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh và đảm bảo 3 sạch (sạch nhà, sạch ngõ, sạch bếp) chưa đạt. Mặc dù UBND xã đã tuyên truyền và giao chỉ tiêu cho các bản làm nhà vệ sinh nhưng do thói quen nên người dân chưa thực hiện. Vấn đề xây dựng cảnh quan, môi trường xanh - sạch - đẹp còn nhiều lo ngại, còn hộ gia đình thả rông gia súc, gia cầm.

Việc quy hoạch nghĩa trang cũng nan giải, bởi diện tích tự nhiên của xã là 3215,8ha nhưng địa hình chủ yếu đồi núi, chia cắt. Với 7 dân tộc sinh sống, Nhân dân trong xã còn duy trì hủ tục, mỗi dân tộc lại có một phong tục tập quán riêng, việc chôn cất cũng không đồng nhất. Gia đình nào có người chết thì chôn cất tại nương của gia đình đó, không tiến hành tại nơi tập trung.

     Trưởng bản Cò Ký vận động người dân trong bản thu dọn chất thải chăn nuôi đảm bảo vệ sinh môi trường.   

Thực hiện tiêu chí môi trường, xã Tung Qua Lìn đã xây dựng kế hoạch tuyên truyền, vận động Nhân dân thu gom rác để đốt hoặc chôn, đồng thời hỗ trợ 45 thùng đựng rác cho 5 bản để các hộ thu gom và xử lý. Vậy nhưng đến nay, những thùng đựng rác này chưa được người dân đưa vào sử dụng hiệu quả. Nguyên nhân do địa hình dốc, nơi ở của các gia đình chênh vênh trên lưng chừng đồi xen lẫn cây rừng rậm rạp. Việc di chuyển thùng đựng rác từ nhà này sang nhà kia khó thực hiện. Sau mỗi trận mưa, nước từ trên núi cao chảy xuống cuốn theo cành cây, lá rụng, túi nilon dẫn đến rác thải thường trôi nổi, ứ đọng tại một số rãnh nước, nơi trũng thấp khó thu gom.

Đối với vấn đề làm nhà vệ sinh thì trước đây Nhà nước hỗ trợ từ 1 – 2 triệu đồng/hộ nhưng không phải ai cũng nhận vì viện lý do nghèo không có điều kiện đối ứng thêm. Nay lại được tạo điều kiện cho vay 6 triệu đồng thông qua Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện, nhiều hộ vẫn không đồng ý vì phải chịu lãi suất, dù là lãi suất rất thấp.

Chúng tôi đến bản Cò Ký, nhận thấy hầu hết các gia đình đều dựng nhà trên diện tích nhỏ hẹp. Đáng nói hơn là vấn đề vệ sinh môi trường chưa được coi trọng, quan tâm. Nhiều gia đình làm chuồng nuôi trâu ngay trước cửa nhà ở; không dọn chất thải nên có mùi khó chịu. Trường hợp gia đình chị Chồ Thị Pà là một điển hình. Vợ chồng chị Pà sinh được 6 người con cùng sinh hoạt trong ngôi nhà chật chội. Chị Pà chia sẻ: Chính quyền địa phương, Ban quản lý bản cũng thường xuyên tuyên truyền thực hiện vệ sinh nơi ở nhưng do tập quán lâu đời nên gia đình tôi chưa thay đổi được.

Khắc phục những khó khăn, vướng mắc trên và tiến tới mục tiêu hoàn thành tiêu chí môi trường vào năm 2023, hiện, UBND xã Tung Qua Lìn đã đề ra nhiều giải pháp thực hiện. Trong đó, tiếp tục tuyên truyền và vận động Nhân dân trồng cây xanh ở những nơi công cộng, xây dựng hương, quy ước bảo vệ môi trường xanh – sạch – đẹp. Đối với những chất thải rắn và nước thải khu dân cư tập trung, cơ sở sản xuất kinh doanh, xã vận động các hộ chủ động thu gom, xử lý theo quy định. Ban Chỉ đạo vệ sinh an toàn thực phẩm xã xuống các hộ, cơ sở kinh doanh thực phẩm kiểm tra tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện đúng quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm. Tiếp tục chỉ đạo tuyên truyền thực hiện làm nhà tiêu hợp vệ sinh, vệ sinh đường làng ngõ xóm nhằm cải thiện môi trường sống tốt hơn.