Ông Mùa A Sinh, dân tộc Mông, ở bản Hang É, xã Pa Vây Sử, huyện Phong Thổ là một trong những "cột mốc sống" được người dân địa phương nể trọng bởi ông đã có "thâm niên" trên 20 năm bám biên với phòng trào tự quản đường biên, mốc giới. Đúng với tính cách của một nông dân vùng cao chân chất, vóc dáng nhỏ thó, nước da ngăm đen và mái tóc vàng sạm cháy nắng, thích làm hơn nói .ông Sinh bộc bạch: "Đường từ nhà lên nương thảo quả mất vài giờ đi bộ vượt núi, luồn rừng, vất vả lắm. Nhưng chỉ khi nào ốm, cái mắt nó mờ, bước không qua nổi hòn đá, tôi mới phải nhờ đến người nhà lên nương, lên mốc biên giới. Từ khi gia đình tôi và bà con trong bản được chính quyền và cán bộ biên phòng tổ chức ký cam kết tự quản đường biên, mốc giới thì tôi càng phải có trách nhiệm và cố gắng hơn".

Cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Sì Lở Lầu (huyện Phong Thổ) cùng dân quân địa phương tuần tra biên giới.

Cũng như gia đình lão nông Mùa A Sinh, từ nhiều năm nay, ông Ly A Sa, sinh năm 1962, dân tộc Hà Nhì, ở bản Tỷ Phùng, xã Ma Ly Chải, huyện Phong Thổ đã ký kết tham gia bảo vệ đoạn biên giới dài gần 2km, nơi đặt vị trí cột mốc 70 trên biên giới Việt - Trung. Điều đáng ghi nhận là từ nhiều năm nay, vợ con ông luôn đồng hành với ông hăng hái tham gia, coi đây là niềm vinh dự, tự hào. Vốn là một đảng viên ở cơ sở nên ông càng nhận thức rõ trách nhiệm của mình, làm gương cho bà con dân bản. Hằng ngày, cùng với việc lên nương chăm sóc thảo quả gần đường biên, ông và những người thân trong gia đình đều không quên thăm cột mốc. Chưa một dấu vết lạ nào trên đường biên, cột mốc có thể lọt qua được mắt ông.

Ông Ly A Sa kể lại: Cách đây mấy năm, một lần tôi bị ốm, mà thời gian đó lại đang ngày mùa, cả nhà đi thu hoạch lúa, nên không có ai đi thăm đường biên. Tôi cảm thấy trong người không yên, với linh cảm có điều gì đó không hay xảy ra trên biên giới, tôi bảo con trai lớn đi cùng lên biên giới. Đúng như linh tính báo trước, khi lên tới gần mốc giới, tôi phát hiện thấy có mấy người lạ đang phát nương lấn sang đất mình. Tôi đã giải thích cho bà con hiểu quy chế biên giới, rồi bảo con trai về báo với BĐBP. Nhờ đó đã kịp thời ngăn chặn được việc xâm canh của bên ngoài, kể từ đó đoạn biên giới với cột mốc 70 đã gắn liền với cuộc sống của gia đình tôi.

Lâu nay, nhiều người vẫn thường quan niệm rằng, việc quản lý đường biên, mốc giới là nhiệm vụ chính của lực lượng BĐBP. Điều đó không sai, thế nhưng, đối với đồng bào các dân tộc vùng cao Lai Châu, công việc này còn là trách nhiệm chung của cả người dân sinh sống nơi biên ải, vì mục đích cao cả hơn là tình yêu quê hương, đất nước. Vì vậy, dù là đảng viên hay quần chúng, họ đều ý thức được bổn phận phải bảo vệ, giữ gìn để đất nước, quê hương mình được bình yên. Những cái tên như: Mùa A Sinh, Ly A Sa, cũng như hàng trăm hộ gia đình trên dải biên cương đã tham gia ký kết bảo vệ đường biên với các đồn biên phòng và chính quyền địa phương. Họ chính là lực lượng "tai mắt" quan trọng, cung cấp nhiều thông tin có giá trị về tình hình đoạn biên giới mà gia đình mình quản lý cho các cơ quan chức năng và BĐBP xử lý kịp thời.

Ở các bản vùng cao, trải dài hơn 265km trên tuyến biên giới Lai Châu, việc tự quản đường biên, mốc giới những năm qua đã trở thành phong trào rộng khắp trong đồng bào các DTTS. Từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 01/CT-TTg về "Tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới", tỉnh đã hình thành, phát triển hơn 200 nhóm hộ, tổ tự quản đường biên, mốc giới và 200 tổ tự quản an ninh trật tự thôn bản ở 23 xã biên giới. Đồng bào các DTTS ở địa phương tích cực tham gia các tổ, nhóm tự quản đường biên, cột mốc và bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.

Đại tá Phan Hồng Minh - Chính ủy BĐBP Lai Châu cho biết: Các tổ tự quản và các hộ dân canh tác trên khu vực giáp biên giới đã có nhiều đóng góp thiết thực, giúp BĐBP trong việc quản lý và bảo vệ biên giới. Bà con kịp thời phát hiện các vụ việc xảy ra trên địa bàn, những thay đổi của đường biên, cột mốc để báo cáo với BĐBP xử lý.

Chiều biên giới Lai Châu những ngày này thật bình yên. Khắp một dải quan san trùng điệp, nhuộm kín màu vàng của lúa chín và màu xanh của những cánh rừng đại ngàn. Trên nương rẫy vùng biên ải, hình ảnh những "cột mốc sống" vẫn hiên ngang ngày đêm bám biên, vừa tích cực lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, vừa sát cánh cùng với BĐBP bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.