Với đường biên giới dài 273km, tiếp giáp nước bạn Trung Quốc, địa hình rừng núi hiểm trở, dân cư thưa thớt, trình độ dân trí không đồng đều... nên bọn tội phạm thường lợi dụng và hình thành các đường dây mua bán, vận chuyển ma túy lớn. Đặc biệt do lợi nhuận “siêu khủng” từ buôn bán ma túy nên loại tội phạm này thường sẵn sàng sử dụng vũ khí “nóng” để chống trả lại lực lượng vây bắt khi bị phát hiện. Bên cạnh đó, toàn tỉnh hiện vẫn còn hơn 3.200 người nghiện ma túy, trong đó, chỉ có hơn 2.000 người nghiện tham gia chương trình điều trị cai nghiện bằng thuốc thay thế methadone.

Đại tá Bùi Gia Lượt - Phó Giám đốc Công an tỉnh khẳng định, mặc dù lực lượng chức năng đã nỗ lực vào cuộc song tình hình tội phạm, tệ nạn ma túy trên địa bàn tỉnh vẫn diễn biến phức tạp cả về quy mô lẫn tính chất. Phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, đa dạng và thường xuyên thay đổi. Phần lớn các đối tượng trong các vụ án ma túy có số lượng lớn đều ở địa bàn trọng điểm về ma túy thuộc các tỉnh: Điện Biên, Sơn La, Lào Cai. Trước thực trạng trên, lực lượng Công an tỉnh đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền tỉnh triển khai thực hiện có hiệu quả nhiều chủ trương, giải pháp phòng, chống ma túy. Cùng với đó, thường xuyên tăng cường xuống địa bàn cơ sở, tổ chức các buổi tuyên truyền tới các tầng lớp Nhân dân nâng cao nhận thức về pháp luật, tích cực đấu tranh, tố giác các loại tội phạm, nhất là tội phạm và tệ nạn ma túy. Thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt, giao lưu gặp gỡ để lồng ghép tuyên truyền cho người dân về tác hại của ma túy; tăng cường cảm hóa, giáo dục người phạm tội tại gia đình và cộng đồng dân cư.

Chiến sỹ Công an thành phố Lai Châu tuyên truyền tác hại của ma túy đến người dân bản Gia Khâu 1, xã Nậm Loỏng.

Bám sát cơ sở, sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ đảm bảo an ninh trật tự, lực lượng chức năng đã kịp thời phát hiện và đấu tranh, triệt xóa nhiều đường dây mua bán, vận chuyển ma túy phức tạp, ổ nhóm tội phạm ma túy lớn, góp phần ngăn chặn nguồn ma túy thẩm lậu vào địa bàn tỉnh; triệt phá, thu giữ số lượng lớn các chất ma túy. Điển hình như vào hồi 14h00’, ngày 11/4/2019 tại khu vực bản Nậm Pậy, thị trấn huyện Phong Thổ; Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy - Công an tỉnh đã phá thành công chuyên án 519-S, bắt đối tượng Giàng A Sỉa, trú tại bản Nà Kế 2, xã Hồng Thu, huyện Sìn Hồ về hành vi mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ 7 bánh hêrôin (có trọng lượng 2,38kg). Tính từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng trong tỉnh đã phát hiện 130 vụ, bắt 159 đối tượng (so với cùng kỳ năm 2018 tăng 11 vụ = 9,24%); thu giữ: 7,86kg hêrôin; 1,6kg thuốc phiện; 99,39kg ma túy tổng hợp và nhiều vật chứng khác có liên quan.

Với đặc thù là tỉnh miền núi, công tác đấu tranh phòng chống ma túy trên tuyến biên giới còn được lực lượng Công an phối hợp chặt chẽ với lực lượng Biên phòng triển khai quyết liệt. Đặc biệt, tranh thủ sự ủng hộ của đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín trong dòng họ tuyên truyền, vận động Nhân dân tích cực tham gia phòng ngừa, đấu tranh, tố giác tội phạm ma túy, quản lý, giáo dục người nghiện tại cộng đồng dân cư… Góp phần ngăn chặn nguồn ma túy thẩm lậu vào địa bàn tỉnh.

Với quyết tâm ngăn chặn, phá nhổ triệt để cây thuốc phiện trên địa bàn tỉnh, các lực lượng chức năng, nòng cốt là lực lượng Công an đã tăng cường hơn 250 lượt cán bộ chiến sỹ xuống các địa bàn trọng điểm về trồng cây thuốc phiện (từ tháng 9/2018 đến tháng 4/2019) triệt phá 6.754,16m2 (so với niên vụ 2017-2018 giảm 9.598,7m2= 58,85%). Ngoài ra, lực lượng Công an đã phối hợp bắt, xử lý hình sự 2 vụ, bắt 2 đối tượng về hành vi trồng cây thuốc phiện (tại huyện Tân Uyên, Mường Tè).

Tỉnh quan tâm chỉ đạo ngành Y tế triển khai có hiệu quả chương trình điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone. Hiện toàn tỉnh có 2.052 bệnh nhân đang tham gia điều trị Methadone, chiếm 67,57% tổng số người nghiện. Cấp ủy, chính quyền địa phương cũng đẩy mạnh thực hiện đề án Xây dựng xã phường, thị trấn không có tệ nạn ma tuý. Làm tốt công tác giải quyết, lập hồ sơ đưa người nghiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, từng bước kiềm chế và đẩy lùi tệ nạn ma túy ra khỏi địa bàn.

Tội phạm và tệ nạn ma túy không chỉ ảnh hưởng an ninh trật tự mà còn tác động xấu đến môi trường xã hội, đạo đức lối sống và sự bình yên, hạnh phúc của mỗi gia đình. Vì vậy, thời gian tới, để thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm ma túy, các cấp, ngành tiếp tục phối hợp tổ chức hiệu quả các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma tuý (1/6 - 30/6), Ngày quốc tế phòng, chống ma tuý và Ngày toàn dân phòng, chống ma tuý (ngày 26/6) và đẩy mạnh tuyên truyền về tác hại của ma túy đối với cộng đồng. Chủ động thống kê chính xác đối tượng nghiện ma túy nhằm phòng chống tội phạm ma túy. Mỗi gia đình cũng phải nhận thức đầy đủ tác hại của ma túy, để tuyên truyền, quản lý con em mình... Tuy nhiên, bên cạnh sự nỗ lực của các ngành  chức năng, rất cần sự chung tay vào cuộc quyết liệt, mạnh mẽ hơn nữa của toàn dân, để từng bước giảm các vụ về ma túy và số người nghiện ma túy; đẩy lùi tội phạm và tệ nạn ma túy ra khỏi cộng đồng.