Gian nan thu phí
Anh Nguyễn Quốc Huy - Chủ tịch LĐLĐ thành phố Lai Châu cho biết: Ban Thường vụ LĐLĐ thành phố Lai Châu đã tập trung nhiều giải pháp cho công tác thu kinh phí Công đoàn (KPCĐ), đặc biệt là phối hợp Chi cục Thuế khu vực thành phố Lai Châu - Tam Đường thu KPCĐ các loại hình doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Tính riêng 6 tháng đầu năm nay, KPCĐ thu được ở cơ quan hành chính sự nghiệp gần 829 triệu đồng; thu các doanh nghiệp gần 128 triệu đồng (chủ yếu ở các doanh nghiệp có tổ chức công đoàn). Tuy nhiên, trên thực tế công tác thu KPCĐ, nhất là thu KPCĐ ở doanh nghiệp ngoài Nhà nước còn nhiều khó khăn, tỷ lệ thất thu còn cao. Một số doanh nghiệp mặc dù đã được LĐLĐ thành phố tuyên truyền, đôn đốc nhiều lần nhưng vẫn chây ỳ, cố tình trốn tránh trách nhiệm, không thực hiện đóng KPCĐ như: Công ty TNHH Thương mại Hưng Thịnh, Chi nhánh Công ty Cổ phần Tư vấn, Đầu tư và Xây dựng Điện Biên, Công ty Cổ phần tư vấn đầu tư xây dựng Tây Bắc, Tập đoàn Hưng Hải… Nguyên nhân một phần là do doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh. Nhiều chủ doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm, nghĩa vụ, quyền lợi của mình đối với NLĐ khi đơn vị thực hiện đóng KPCĐ. Ngoài ra, NLĐ không muốn đóng KPCĐ vì việc làm không ổn định. Anh T.M.H - NLĐ làm việc tại Công ty TNHH Thương mại Hưng Thịnh (phường Tân Phong) chia sẻ: “Công việc của tôi chủ yếu là bốc vác hàng hóa, rất vất vả, thu nhập không ổn định, hơn nữa chỉ làm vài tháng lại thay đổi chỗ làm, do vậy tôi không muốn trích nộp KPCĐ. Nếu ai bị ốm đau, chúng tôi vẫn đóng quỹ để thăm hỏi, động viên nhau”.
Để giải quyết những khó khăn trong việc thu KPCĐ, LĐLĐ thành phố tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp thực hiện trích nộp KPCĐ theo Nghị định 191/2013/NĐ-CP của Chính phủ, giúp các chủ doanh nghiệp hiểu rõ tầm quan trọng của việc đóng KPCĐ để chăm lo tốt hơn cho NLĐ, tạo sự gắn kết giữa NLĐ với doanh nghiệp.

Tham gia vào tổ chức công đoàn, người lao động sẽ được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp. Trong ảnh: Lãnh đạo LĐLĐ thành phố Lai Châu tặng quà cho công nhân Công ty Cổ phần Bê-tông Lai Châu bị tai nạn lao động.

Khó thành lập tổ chức công đoàn
Tính đến thời điểm tháng 6/2020, địa bàn thành phố có 33 doanh nghiệp đủ điều kiện thành lập tổ chức công đoàn. Theo quy định của Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn và Nghị định số 98/2014/NĐ-CP, ngày 24/10/2014 của Chính phủ quy định: Sau 6 tháng đi vào hoạt động, doanh nghiệp phải tạo điều kiện để tổ chức công đoàn được thành lập. Tuy nhiên, trên thực tế, rất nhiều doanh nghiệp đã hoạt động nhiều tháng, nhiều năm nhưng vẫn né tránh, trì hoãn và không tạo điều kiện cho NLĐ thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn tại doanh nghiệp. Một số chủ doanh nghiệp còn cho rằng: thành lập tổ chức Công đoàn sẽ phải trích nộp KPCĐ; Công đoàn sẽ thực hiện các quyền kiểm tra, giám sát tại đơn vị, từ đó, ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp. Vì vậy, việc thành lập tổ chức Công đoàn cơ sở (CĐCS) và phát triển đoàn viên trong các doanh nghiệp ngoài Nhà nước là rất khó khăn.
Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Quốc Huy - Chủ tịch LĐLĐ thành phố Lai Châu cho biết thêm: Khâu khó nhất là tiếp cận, làm việc với chủ doanh nghiệp. Các chủ doanh nghiệp tìm mọi lý do để khước từ khéo, như bận công việc, đi công tác xa để lẩn tránh. Để các doanh nghiệp chủ động bố trí thời gian làm việc, LĐLĐ thành phố đã gửi trước chương trình làm việc, có dự kiến thời gian cụ thể, nội dung làm việc ngắn gọn nhất để không ảnh hưởng nhiều tới thời gian của doanh nghiệp, nhưng chủ doanh nghiệp vẫn viện lý do không nhận được công văn, hoặc bận công việc.
LĐLĐ thành phố đã có giải pháp như đẩy mạnh công tác phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS ở các doanh nghiệp khu vực ngoài Nhà nước. Thường xuyên cập nhật thông tin về các doanh nghiệp mới thành lập, quy mô, loại hình sản xuất, địa chỉ trụ sở, người đăng ký pháp nhân từ Chi cục Thuế khu vực thành phố Lai Châu - Tam Đường, Phòng Lao động Thương binh và xã hội thành phố... để nắm tình hình và có kế hoạch tuyên truyền vận động doanh nghiệp thành lập tổ chức công đoàn khi đủ điều kiện, vận động NLĐ tự nguyện gia nhập tổ chức công đoàn.
Với các giải pháp và cách làm trên, năm 2019, LĐLĐ thành phố đã tuyên truyền, vận động, phát triển mới 55 đoàn viên công đoàn, thành lập mới 4 CĐCS (đạt 133% vượt so với kế hoạch). Trong 6 tháng đầu năm 2020, LĐLĐ thành phố đã vận động thành lập được 1 CĐCS với 11 đoàn viên.

Nghị định 191/2013/NĐ-CP, ngày 21/11/2013 của Chính phủ quy định chi tiết về tài chính công đoàn: Đối tượng đóng kinh phí Công đoàn (KPCĐ) là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, không phân biệt cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đó đã có hay chưa có tổ chức công đoàn cơ sở. Mức đóng KPCĐ bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho NLĐ. Nguồn thu KPCĐ được sử dụng để, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, chăm lo đời sống văn hóa tinh thần, thăm hỏi ốm đau, duy trì hoạt động công đoàn.