Đại tá Phạm Hải Đăng - Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh thông tin: Số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy (SDTPCMT) trên địa bàn tỉnh còn cao. Đây là những nguyên nhân tiềm ẩn nhiều nguy cơ làm phát sinh tội phạm về trật tự xã hội. Trong 3 năm (2021-2023), toàn tỉnh xảy ra 351 vụ, chiếm 61,81% số vụ về trật tự xã hội (TTXH) do người nghiện, người SDTPCMT và người có liên quan đến ma túy gây ra. Trong 6 tháng đầu năm, lực lượng đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy toàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ 496 vụ với 564 đối tượng.

Qua nắm bắt thực trạng tình hình cai nghiện trên địa bàn tỉnh cho thấy, hệ thống, bộ máy thực hiện công tác cai nghiện ma túy (cơ sở cai nghiện ma túy, các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy) chưa đáp ứng nhu cầu thực tế đặt ra, thường xuyên bị quá tải do nhu cầu cai nghiện ma túy là rất lớn. Trong khi công tác cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình và cộng đồng chưa thực hiện được do trên địa bàn tỉnh thiếu các tổ chức, cá nhân, các đơn vị sự nghiệp công có đủ điều kiện cung cấp dịch vụ cai nghiện thì áp lực đối với công tác cai nghiện tập trung tại cơ sở cai nghiện ma túy lại càng lớn hơn.

Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh đã được quan tâm đầu tư nhưng so với tỷ lệ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy trên địa bàn vẫn còn rất lớn. 

Trên địa bàn tỉnh hiện chỉ có duy nhất 1 cơ sở cai nghiện ma túy là Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Lai Châu. Quy mô của cơ sở này gồm 2 khu: Khu A tại bản Lò Suối Tủng với tổng diện tích 2,8ha và khu B tại bản Phan Lìn trên diện tích 4,4ha. Cả 2 khu đều đóng chân trên địa bàn xã San Thàng, thành phố Lai Châu. 

Đối với nhân lực phục vụ tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Lai Châu hiện có 25 viên chức, người lao động; khả năng tiếp nhận, tổ chức cai nghiện ma túy tối đa là 150 đối tượng/năm. Đồng chí Hoàng Gia Long - Giám đốc Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh cho biết: Theo quy định nhân lực vận hành bộ máy tại cơ sở cai nghiện thì 1 cán bộ phụ trách quản lý 7 đối tượng nhưng hiện nay tại cơ sở 1 cán bộ phụ trách quản lý tới 13 đối tượng, thiếu khoảng 15 biên chế quản lý học viên. Trong khi đó, các đối tượng có nhu cầu cai nghiện ở ngoài xã hội vẫn còn nhiều. Ở thời điểm hiện tại, cơ sở duy trì việc quản lý, cai nghiện ma túy cho 200 người (vượt quá quy định), chủ yếu ưu tiên cai nghiện bắt buộc còn cai nghiện tự nguyện thì rất khó do khả năng đảm nhận cai nghiện của cơ sở không cho phép. Đối với phân khu 2 của cơ sở, trước đây bố trí 15 học viên nhưng do không có tường bao bảo vệ, bên ngoài nhiều đối tượng nghiện nên không thể quản lý được nên hiện tại đơn vị đang hợp đồng với 2 nhân viên trông coi, bảo vệ"

Hiện tại, số người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy trên địa bàn tỉnh cao; nhu cầu cai nghiện ma túy là rất lớn trong khi khả năng đáp ứng của cơ sở cai nghiện còn hạn chế. Nhiều thời điểm cơ sở phải tạm dừng tiếp nhận người vào cai nghiện kể cả với các trường hợp đã có quyết định của tòa án nhân dân cấp huyện. Các trường hợp này lực lượng chức năng lại phải trả về cộng đồng, dẫn đến tiềm ẩn tình hình tội phạm, gây mất an ninh trật tự, an toàn xã hội tại địa phương.

Công an xã Hoang Thèn (huyện Phong Thổ) vận động đối tượng nghiện đi cai nghiện tập trung.

Để giải quyết tình trạng nêu trên, UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 863/UBND-VX ngày 13/3/2024 về tăng cường chỉ đạo công tác đảm bảo an ninh, an toàn tại các cơ sở cai nghiện ma túy công lập. Ban Thường vụ Tỉnh ủy tiếp tục ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TU, ngày 5/6/2024 về tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2024-2030.

Theo đó, chỉ đạo Sở LĐ-TB&XH hướng dẫn UBND cấp huyện, xã tổ chức triển khai công tác cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; quan tâm bố trí nguồn kinh phí thường xuyên để tổ chức thực hiện công tác cai nghiện, quản lý sau cai nghiện ma túy. Đồng thời rà soát cơ sở vật chất của cơ sở cai nghiện ma túy trình HĐND, UBND tỉnh đầu tư nâng cấp, sửa chữa, bảo đảm công tác tiếp nhận, quản lý học viên tại các cơ sở cai nghiện ma túy, bố trí nguồn lực thực hiện công tác cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng; các chính sách chế độ hỗ trợ người cai nghiện tự nguyện và đối với công chức, viên chức, người lao động làm công tác cai nghiện, quản lý sau cai.

Mong rằng, với việc thực hiện nghiêm túc nghị quyết của Tỉnh ủy, công văn chỉ đạo của UBND tỉnh, công tác cai nghiện trên địa bàn sẽ đạt được kết quả khả quan, qua đó giảm áp lực đối với gia đình và toàn xã hội.